Tagarchief: meten

Rondetafelgesprek zoutwinning Tweede Kamer: Jakoba Gräper-Niemeijer

17 oktober 2018 | Stop Zoutwinning

Jakoba Gräper-NiemeijerJakoba Gräper-Niemeijer was een van de genodigden voor het rondetafelgesprek over zoutwinning bij de vaste Kamercommissie voor Economische Zaken en Klimaat (EZK) op 12 september jl.
Net als Stichting Stop Zoutwinning is zij van mening dat magnesiumzoutwinning op een veilige manier niet mogelijk is en dat de overlast waar de omwonenden onder te lijden hebben onverantwoord en ontoelaatbaar is.
Zij spreekt uit jarenlange, persoonlijke, ervaring.

Een aantal citaten uit de position paper die zij voor het rondetafelgesprek heeft aangeleverd:

“Zowel Economische Zaken als SodM geven toe dat ook zij niet weten hoe de ondergrond zich precies gedraagt en voor welke gevolgen in de toekomst wij met elkaar nog komen te staan. Ook de wetenschap en onpartijdige deskundigen hebben daar geen eenduidige mening over. Daar komt nog bij dat Nedmag al jaren niet bereid gebleken is om alle twijfel weg te nemen rond de schade in de diepe ondergrond en bovengronds door het aanleggen van een groot meetnetwerk van zowel tiltmeters als van micro-trillingen meters. Nedmag komt ermee weg omdat ook de vergunningverlener en de toezichthouder deze meetmethoden nog steeds niet vereisen.”

“De firma Nedmag probeert met alle mogelijke onderzoeken aan te tonen dat onze schades niet veroorzaakt worden door bodemdaling, ofschoon GeoDelft in 2001 in haar rapport in opdracht van Nedmag wel degelijk gewezen heeft op mogelijk schade door bodemdaling bij met name oude huizen.”

“alle gegevens betreffende de put eigenschappen en werkzaamheden verricht aan die putten hoeven pas na 5 jaar openbaar gemaakt te worden. Dat is niet te rijmen met het algemeen belang dat gediend is met het op de voet kunnen volgen van wat er in onze directe leefomgeving in de diepe ondergrond gebeurt.”

“Tussen 2010 en 2013 ben ik, samen met meerdere vertegenwoordigers van de inwoners van Borgercompagnie, Tripscompagnie en de Langeleegte, drie jaar bijna maandelijks in gesprek geweest met Nedmag, met een vertegenwoordiger van de provincie Groningen, vertegenwoordigers van de gemeente Veendam, Menterwolde (nu Midden-Groningen) en het Waterschap. Toen bleek al gauw dat niet meten leidt tot niet weten maar ook tot niet willen weten. Dat geldt zeker voor wat betreft de schades aan onze huizen.”

“Naast het ondervinden van individuele schade aan onze huizen lijden wij als bevolking van Veendam en omgeving als geheel onder de gevolgen van de magnesiumzout mijnbouw in combinatie met de gaswinning. Laagfrequent geluid treft een aantal mensen en verstoort bij deze mensen hun lichamelijk en geestelijk welzijn. Na jaren van bijna echt “vechten” om gehoord te worden met deze klacht, lijkt nu eindelijk ook het SodM doordrongen van de ernst ervan. Na ruim 9 jaar is het SodM bereid serieus onderzoek te willen doen naar de herkomst van dit levens verstorende laagfrequente geluid.”

“In de afgelopen jaren zijn ook heel veel mensen murw geslagen, hebben veel mensen gezondheidsproblemen gekregen en hebben op advies van de arts de strijd gestaakt. Dat ook bij de zoutwinning een wel zeer ongelijke strijd wordt gevoerd, moet u met de ervaring van de gaswinning bekend voorkomen. In ons geval ontvangen we daarbij ook nog eens totaal geen steun van het gemeentebestuur van Veendam.”

Lees ook haar indringende en onthutsende overzicht van 45 jaar magnesiumzout mijnbouw in Borgercompagnie (WHC-1) en Tripscompagnie (WHC-2) t.b.v. de Provinciale Staten van Groningen.

Hieronder de toelichting van Jakoba Gräper-Niemeijer:

Ir. Houtenbos over de risico’s van zoutwinning

12 september 2018 | Stop Zoutwinning

Ir. A.P.E.M. Houtenbos, onafhankelijk onderzoeker bodemdaling, was een van de genodigden voor  het rondetafelgesprek over zoutwinning bij de vaste Kamercommissie voor Economische Zaken en Klimaat (EZK) op 12 september jl.

Tweede Kamer der Staten-GeneraalIr. Houtenbos stelt dat de modellen voor de bepaling van risico’s en veroorzaakte schade allerminst betrouwbaar zijn. Daarnaast gebeurt  de afweging over veiligheids- en mileubelangen van omwonenden volgens hem op basis van door de belanghebbende mijnbouwondernemingen verschafte bodemgegevens. De mijnbouwsector bepaalt zelf wat, waar, wanneer en hoe gemeten wordt en hoe die metingen geanalyseerd, geïnterpreteerd en gepubliceerd worden. Die gegevens zijn niet allemaal voor iedereen toegankelijk waardoor de juistheid daarvan niet door onafhankelijke wetenschappers kan worden vastgesteld.

In zijn position paper Standpunten risico’s bodembeweging door zoutwinning legt hij de complexe materie zo duidelijk uit dat die voor iedereen duidelijk is. Hij doet dat ook nog eens in zeer weinig woorden en neemt bovendien geen blad voor de mond.

Een aantal citaten:

“Zoutwinning levert volumeverlies in de ondergrond op. Dit leidt niet alleen tot bodemdaling, maar ook tot herschikking van het rondom en bovenliggende gesteente. Door bodemdaling komt het grondwaterpeil dichter onder het maaiveld te liggen. Dit resulteert in vernatting. Deze kan maar ten dele worden gecompenseerd door aanpassing van het polderpeil aan de gemiddelde bodemdaling. “

“Verdroging kan leiden tot oxidatie van veenpakketten onder bestaande funderingen. Beide fenomenen kunnen tot zetting schade leiden.”

“Door de herschikking van het gesteente tussen caverne en maaiveld kan de productieverbuizing losscheuren van het gesteente, verbuigen of afbreken. Diesel en pekel kan buitenlangs een losgescheurde verbuizing naar het oppervlak weglekken. Een verbogen of afgebroken productieverbuizing sluit beheersing van de pekeldruk en de daaraan gerelateerde bodemdalingssnelheid uit.
Ook kunnen, in tegenstelling tot de gangbare mening in sector, aardbevingen ontstaan.
Aardbevingen door zoutwinning leveren dezelfde schade op als die door gaswinning.

Het risico op instorten van cavernes groeit naarmate de breedte toeneemt en de onderlinge afstand afneemt. Cavernes, die zich, bedoeld of onbedoeld, invreten in meer vloeibare zoutlenzen, kunnen oncontroleerbaar snel groeien en samensmelten tot brede labyrinten, die vroeger of later in zullen storten.”

“Net als bij gaswinning kunnen onverwachte gebeurtenissen veelal niet met de Hand aan de Kraan beheerst worden. Na beëindiging van de winning reageert bodemdalingssnelheid helemaal niet meer op het dicht draaien van de kraan.”

Ir. Houtenbos doet de volgende aanbevelingen:”

  1. Herzie de oorzakelijke keten van delfstofwinning via bodemdaling, polderpeilaanpassing, vernatting/draagkrachtvermindering en verdroging/veenoxidatie tot zetting schade.
  2. Herzie instemming met bestaande winningsplannen in het licht van recente incidenten in Barradeel, Veendam, Winschoten en Twente. Vooral de breedte van en onderlinge afstand tussen cavernes lijkt een onderschatte risicofactor.
  3. Ontmoedig te optimistische risicomodellen ter verkrijging van instemming met winningsplannen. Onthoudt instemming met winningsplannen zonder verzekering tegen schade aan de leefomgeving. Als dit risico commercieel onverzekerbaar blijkt, is de voorgenomen winning kennelijk maatschappelijk onaanvaardbaar.
  4. Haal de regulering van wat er gemeten wort, hoe de metingen geïnterpreteerd en gerapporteerd worden en hoe de voorspelde ontwikkeling getoetst wordt tegen de metingen uit de exclusieve handen van de sector en leg deze terug in de handen van SodM. Eis dat SodM de regels insteekt op de behoeften van waterschappen, gemeentes, provincies, milieuorganisaties en lokale actiegroepen.
  5. Regel de generieke openbaarheid van alle informatie betreffende risico’s voor de leefomgeving.
  6. Keer de bewijslast voor schade door mijnbouw voor alle mijnbouwactiviteiten om.”

Lees voor meer informatie de volledig position paper van Ir. Houtenbos: Standpunten risico’s bodembeweging door zoutwinning .

Hieronder de toelichting van ir. Houtenbos.

 

Onthutsend rapport van SodM over zoutwinning

10 juni 2018 | Stop Zoutwinning

Staatstoezicht op de mijnen (SodM) heeft op 31 mei 2018 het rapport Staat van de sector zout uitgebracht.

Daaruit bleek dat de risico’s nog groter zijn dan wij al vermoedden.

We noemen er hier een paar:

    • Zoutwinning kan negatieve effecten hebben op de waterhuishouding en de infrastructuur. Bij zoutwinning kunnen verontreinigingen door pekel en diesel optreden waardoor oppervlaktewater en grondwater onbruikbaar kunnen worden voor het produceren van drinkwater.

    • Zoutwinningsbedrijven houden te weinig rekening met risico’s en mogelijke gevolgen op langere termijn.

    • Bodemdaling als gevolg van zout- en gaswinning is niet altijd voldoende in te schatten en te volgen. Cavernes kunnen instorten met plotselinge bodemdaling tot gevolg. Er is altijd een reële kans op een onvoorziene mate van bodemdaling.

    • SodM erkent dat er te weinig kennis is over wat er in de ondergrond gebeurt tijdens de winning en daarna.
      Intensiever monitoren van cavernes en onderzoek naar het gedrag van cavernes is noodzakelijk om de risico’s beter te begrijpen.

    • Theodor Kockelkoren, Inspecteur-generaal der Mijnen: “Visie en strategie hoe om te gaan met de risico’s die kunnen ontstaan na de winning staan nog in de kinderschoenen.”

Ook een paar van onze volksvertegenwoordigers zijn ervan geschrokken, er zijn al (kamer) vragen over gesteld door leden van de Tweede Kamer en van de Provinciale Staten van Groningen.

In onze eerstvolgende steunbetuigersnieuwsbrief vertellen we hier meer over.

Vuk bezorgd over conditie grauwe abelen langs N33 bij Nedmag

8 mei 2018 | Menterwolde.info

Lies Zondag van de tweemansfractie Vuk in de Veendammer gemeenteraad trekt bij Rijkswaterstaat aan de bel over de conditie van de grauwe abelen langs de N33 ter hoogte van de fabriek van Nedmag in Veendam. (..)

In een brief aan Rijkswaterstaat schrijft Zondag: “Bewoners in de gemeente maken zich ongerust over dit verschijnsel. Zij weten niet wat de oorzaak is en leggen een verband met een eventuele uitstoot door Nedmag.”
Lees verder …

Ook voor Nedmag verscherpt toezicht nodig!

3 mei 2018 | Stop Zoutwinning

Stichting Stop Zoutwinning maakt zich grote zorgen over de vele problemen rond de zoutwinning en vindt dat ook voor zoutwinner Nedmag verscherpt toezicht nodig is.

De recente ernstige calamiteit bij de Nedmag-putten in Tripscompagnie maakt dit weer eens duidelijk: lekkage, vervuiling, drukvermindering en versnelde bodemdaling.

En laten we ook niet vergeten dat de monsters van de met zware metalen vervuilde grond bij de Nedmaglocatie Borgercompagnie vorig jaar wel heel erg snel werden vernietigd, er is geen mogelijkheid meer voor een second opinion; dat is een kwalijke zaak.

De zoutwinning van AkzoNobel staat al sinds 9 september 2016 onder verscherpt toezicht van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).
Bij AkzoNobel waren er toen al meer dan 60 lekkages van dieselolie, pekel en brakwater vastgesteld, zowel bij boorputten, als bij transportleidingen.
Voor SodM was dit aanleiding om extra controles te gaan uitvoeren. Minister Kamp van Economische Zaken heeft AkzoNobel destijds gewaarschuwd dat hij gebruik kan maken van zijn bevoegdheid om mijnbouwvergunningen en milieuvergunningen in te trekken.

Het verscherpte toezicht is in april 2018 verlengd omdat AkzoNobel de problemen met de lekkages nog niet goed onder controle heeft.

Bovendien heeft SodM geconstateerd dat AkzoNobel nog niet goed weet hoe de cavernes op een goede en veilige wijze kunnen worden achtergelaten.

Worden er meer incidenten gemeld bij de zoutwinning door AkzoNobel omdat er daar na ernstige vervuilingsincidenten nu meer gemeten en gecontroleerd wordt?

Stichting Stop Zoutwinning vindt dat ook bij Nedmag meer controles nodig zijn:

  • Heeft Nedmag de problemen rond de zoutwinning met betrekking tot lekkages misschien ook niet onder controle?
  • Hoe weten wij of Nedmag wél weet hoe de cavernes op een veilige wijze kunnen worden achtergelaten?
  • Zijn er bij Nedmag écht minder incidenten of wordt hier veel minder gemeten en gecontroleerd?

Wij maken ons daar ernstig zorgen over. Wat zijn de risico’s? Bijvoorbeeld voor onze veiligheid, onze huizen, het milieu en de drinkwatervoorziening voor Noord-Nederland?

Is de calamiteit bij Tripscompagnie niet voldoende aanleiding om ook Nedmag onder verscherpt toezicht te plaatsen?

Ontevredenheid omdat Nedmag mag uitbreiden

4 juli 2017  |  RTV Noord  |  Mario Miskovic

“Zoutwinningsbedrijf Nedmag mag de winlocatie bij Borgercompagnie vernieuwen en het mag daarbij twee nieuwe zoutputten aanboren. Met een nipte meerderheid is de gemeenteraad van Veendam daar mee akkoord gegaan.

In en rondom Borgercompagnie heerst weerstand tegen de zoutwinning. Een groep bewoners klaagt dat de schade aan hun huizen komt door de zoutwinning.” Lees verder…

Ook Veendam wil extra informatie over de bodem

1 mei 2017  | RTV  Noord

“De gemeenteraad van Veendam heeft zich unaniem uitgesproken voor het gebruik van tiltmeters in de gemeente.

De gemeente gaat hierover in gesprek met Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders.” Lees verder…