Tagarchief: incidenten

Foute KNMI-metingen

21 februari 2019 | Stop Zoutwinning

80 van de 98 versnellingsmeters van het meetnetwerk van het KNMI waren jarenlang verkeerd afgesteld, vanaf het moment dat ze in 2014 geïnstalleerd werden tot in december 2018. Het KNMI wist dit al in augustus 2018 maar maakte dit pas op 21 februari 2019 bekend.

De ruwe gegevens van deze meters zijn op zich niet fout, maar zijn verkeerd “geïnterpreteerd”. Daardoor zijn voor allerlei onderzoeken, modellen en beslissingen verkeerde cijfers gebruikt. Dit geldt o.a. voor het Gevaar- en Risicomodel (HRA) en de Seismische Risicokaart. Omdat deze gegevens de basis vormen voor allerlei veiligheidsbeoordelingen en risicoberekeningen, moeten al deze informatie en de daarop gebaseerde beslissingen opnieuw worden bekeken. Deze gegevens worden ook gebruikt om te bepalen welke schade onder de omgekeerde bewijslast valt die geldt voor gaswinning uit het Groningenveld. Ook publicaties daarover moeten worden aangepast.

Het KNMI meet aardbevingen met een netwerk van seismometers en grondversnellingsmeters. Het netwerk van grondversnellingsmeters levert extra informatie over de intensiteit van een beving aan het aardoppervlak. Grondversnelling is een maat voor de intensiteit van een beving. Magnitude daarentegen is een maat voor de kracht van een beving en wordt met seismometers bepaald. Voor de intensiteit aan het oppervlak zijn onder andere de diepte van de beving en de samenstelling van de ondiepe ondergrond van belang.

Het KNMI geeft aan dat er geen sprake is geweest van onjuiste meldingen van opgetreden aardbevingen, niet in aantal, tijdstip, locatie of magnitude. Het betreft een meetfout in de versnellingsdata. Informatie over de grondversnelling heeft betrekking op de intensiteit van een beving aan het aardoppervlak. De oorspronkelijke, correcte, meetgegevens zijn niet verloren gegaan.

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) laat een onafhankelijke audit op de meetdata van het KNMI uitvoeren. Hierbij zal worden gekeken naar de data van alle versnellingsmeters, dus niet alleen naar de verkeerd afgestelde meters.

Deze meetgegevens worden gebruikt voor het inschatten van seismische risico’s en om schade-oorzaken te achterhalen en zijn daarom ook erg belangrijk voor de bewoners van de regio waar zowel gas- als zoutwinning plaatsheeft of gepland is.

Zie ook

Scherper toezicht op zoutwinningsbedrijven (waaronder Frisia in Harlingen) vanwege omgang met diesel

19 februari 2019 | Leeuwarder Courant | Saskia van Westhreenen

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) verscherpt het toezicht op de drie zoutwinningsbedrijven in Nederland. Frisia in Harlingen is daar één van.

De drie gaan onvoorzichtig om met het gebruik van diesel in zoutwinningsputten. Bij zoutwinning wordt dieselolie als een dunne deken over de zoutput gelegd. Het gebruik ervan moet in kaart worden gebracht volgens strenge Europese regels, maar dat gebeurt niet.

De bedrijven hangt een dwangsom boven het hoofd. Een rapport rept van ,,een potentieel ernstige bedreiging voor mens en milieu’’.
Lees verder…

Ernstige overtreding door Nedmag en Nouryon

16 februari 2019 | Stop Zoutwinning

Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft een ernstige overtreding geconstateerd bij Nedmag en Nouryon.

Nedmag en Nouryon (vh AkzoNobel) blijken al jarenlang niet te voldoen aan de wettelijke regels voor het gebruik van chemicaliën bij de mijnbouw. Dit blijkt uit een onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RiVM), het rapport spreekt van een “een potentieel ernstige bedreiging voor mens en milieu”.

Nedmag-directeur Brüning noemt dit een “administratieve omissie”.
SodM vindt het echter een voldoende ernstige overtreding om een handhavingstraject te starten. Wij maken ons nog ongeruster dan we al waren over de praktijken van Nedmag:

  • Nedmag houdt zich niet aan de wet.
  • Nedmag gebruikt dieselolie voor een toepassing die niet door de leverancier is goedgekeurd, sterker nog, de leverancier ontraadt het gebruik voor alle niet door haar goedgekeurde toepassingen.
  • Nedmag ontwijkt hiermee ook de verplichte transparantie over de risico’s voor mens en milieu.

Dieselolie wordt gebruikt om het dak van de zoutcaverne te beschermen tegen instorting. Het gebruik van dit soort giftige stoffen behoort te worden aangemeld bij REACH. Nedmag en Nouryon hebben dit niet gedaan, daarmee voldoen zij niet aan de Mijnbouwregeling en REACH. Daardoor zijn de risico’s voor mens en milieu niet voor iedereen inzichtelijk.

De leverancier van de dieselolie heeft beschreven waarvoor de dieselolie veilig kan worden gebruikt. Gebruik in de zoutwinning, als oliedeken om te voorkomen dat het dak van de zoutcaverne oplost is daar niet bij.
Gebruik voor alle andere toepassingen dan de toegestane wordt door de leverancier afgeraden.

Het  is hierdoor niet voldoende inzichtelijk in hoeverre het gebruik risico’s oplevert en welke risicobeheersmaatregelen nodig zijn. Staatstoezicht op de Mijnen heeft de bedrijven tot maandag de tijd gegeven om een zienswijze in te dienen. Als ze in gebreke blijven gaat SodM over tot handhaving.

Wij constateren dat Nedmag aan geen enkele van de voorwaarden van REACH voldoet. Ze hebben onder REACH geen toestemming voor het gebruik van diesel en hebben ook niets geregistreerd. Volgens de geldende regels moet Nedmag ook actief het gebruik van diesel in de ondergrond terugdringen. Uit hun nieuwe winningsplan blijkt dat zij dit geenszins van plan zijn, integendeel. De komende jaren wil Nedmag weer miljoenen liters diesel de grond in pompen waarvan slechts een fractie teruggewonnen kan worden. De rest blijft voor eeuwig in de ondergrond achter, tot het weer gaat lekken – en dan kan het ons drinkwater in gevaar brengen.


REACH is een systeem voor registratie, evaluatie en toelating van chemische stoffen die in de Europese Unie geproduceerd of geïmporteerd worden. De naam ‘REACH’ betekent Registration, Evaluation, Authorization and restriction of CHemicals. De regelgeving (Verordening nr. 1907/2006) hierover dateert van 18 december 2006, en is vanaf 1 juni 2007 van kracht geworden.

Het doel van het REACH-systeem is het beheersen van de risico’s van chemische stoffen, zoals de risico’s op giframpen, brand en explosies, gezondheidsschade bij werknemers en consumenten, en schade aan het milieu.

Volgens het REACH-systeem zouden alle stoffen die in de Europese Unie in gebruik zijn of in gebruik worden genomen als volgt behandeld moeten worden:

      • inventariseren via een verplichte registratie van de producent of importeur;
      • evalueren voor wat betreft hun risico’s voor mens en milieu;
      • en op basis daarvan al dan niet toelating te geven (autorisatie) om de stoffen te gebruiken.
      • waar mogelijk het gebruik van gevaarlijke chemische stoffen terugdringen.

Dwangsom mogelijk voor Nouryon door gebruik diesel bij zoutwinning Twente

15 februari 2019 | rtv Oost | Mirjam Haven

Zoutwinningsbedrijf Nouryon, het voormalige AkzoNobel, riskeert een dwangsom door het gebruik van dieselolie bij zoutwinning. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft het RIVM laten onderzoeken of de zoutbedrijven in Nederland de risico’s van het gebruik van diesel in de diepe ondergrond voldoende in kaart hebben gebracht. Dit is niet het geval, daarom begint het SodM met een handhavingstraject.
Lees verder…

Nog steeds onzekerheid over calamiteit Nedmag Tripscompagnie

11 februari 2019 | Stop Zoutwinning

Nog steeds grote onzekerheid en onduidelijkheid over de oorzaken en de gevolgen van de Nedmagcalamiteit bij Tripscompagnie van 20 april 2018.

Voor de GBB-bijeenkomst van 22 januari 2018 was Ir. T.F. Kockelkoren uitgenodigd, inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

Kort samengevat laat de calamiteit bij Tripscompagnie in april 2018 volgens Kockelkoren zien dat de risico’s van zoutwinning groter zijn dan men wist.

Er zit daar al 40 miljoen liter dieselolie in de ondergrond (in de cavernes) die niet meer verwijderd kan worden. Nu is er dieselolie weggelekt, Nedmag weet eigenlijk niet precies waar die gebleven is. Door het lek onstaat er nu meer bodemdaling dan toegestaan en ook veel sneller.

____________________________

Nedmag meldt zelf op haar website dat de onderzoeken naar de oorzaken en de gevolgen afgerond zijn en ingediend zijn bij SodM. Volgens Nedmag zijn er nu nieuwe inzichten over de veiligheid en hebben zij die verwerkt in het nieuwe winningsplan voor Borgercompagnie en Tripscompagnie. Nedmag geeft er in haar nieuwsbericht veel te weinig informatie over, het is meer een PR-verhaal dan een uitleg.

De geloofwaardigheid van Nedmag is inmiddels tot nul gedaald, na alle misleidende, onvolledige en zelfs onjuiste informatie van de afgelopen jaren. We wachten daarom op informatie van SodM, die heeft de conclusies van Nedmag nog steeds niet bevestigd.

Helaas heeft SodM ons 19 weken (!) laten wachten op de informatie uit ons Wob-verzoek van 25 september 2018 en kregen we niet waarom we gevraagd hadden, namelijk alle informatie tot nu toe.

Zo gaat dat dus, je vraagt om alle informatie tot nu toe, die krijg je pas meer dan 4 maanden later, op 7 februari 2019, en dan  krijgt je niet alle informatie waarom je gevraagd hebt maar alleen de informatie tot aan de aanvraagdatum van 25 september 2018. Onbegrijpelijk.

Natuurlijk blijven wij Wob-verzoeken doen totdat we alle informatie krijgen maar leuker maken ze het op deze manier niet en ook niet makkelijker.

Ongerustheid blijft
De informatie die is vrijgekomen via verschillende WOB verzoeken is ronduit schokkend. Er is o.a. sprake van ruim 100 miljoen liter gelekte pekel, wat in het eerste jaar zou oplopen tot ruim 400 miljoen liter, en vervolgens nog eens 400 miljoen liter per jaar!

Wat zijn de gevolgen op termijn? Bijvoorbeeld voor onze veiligheid, onze huizen, de landbouw, het milieu en de drinkwatervoorziening voor Noord-Nederland?

Zie ook

Oorzaak Nedmag-lekkages VKA bekend

8 februari 2019 | Stop Zoutwinning

De oorzaak van de lekkages van eind 2018 uit de afvalwaterleiding van Nedmag is bekend. De hele Nedmag-leiding van 4 kilometer moet worden vervangen.

Eind 2018 is de VKA-leiding waarmee het afvalwater van Nedmag wordt afgevoerd 2 keer gesprongen waardoor er miljoenen liters zout water weggelekt zijn.

Nedmag ontkende destijds dat de oorzaak bij hen lag. Nedmag had zelf de druk sterk verhoogd door meer pekelwater af te voeren maar dat was, volgens Nedmag toen, niet de oorzaak van de gesprongen leiding. Dit was volgens Nedmag-directeur Bruning het vele zware verkeer dat door de berm gereden is, in combinatie met droogte.

Nu lijkt het erop dat Nedmag bij de aanleg gekozen heeft voor een afvalleiding van materiaal dat niet lang genoeg meegaat en/of niet geschikt is voor dit soort gebruik.

Het volledige Nedmag-deel van de VKA moet worden vervangen! Sommige delen zijn er zo slecht aan toe dat dit binnenkort al gaat gebeuren, de rest stelt Nedmag uit tot 2020.

Het Nedmag-deel is 4 kilometer lang, dat gaan ze niet voor niets volledig vervangen. De kans op meer lekkages is kennelijk groot, met alle risico’s van dien voor de bodem, ons drinkwater en de landbouw.
Wie bepaalt eigenlijk dat Nedmag zo lang met vervanging mag wachten? Wie vindt de risico’s acceptabel? Is het niet veiliger om de hele leiding meteen te vervangen in plaats van pas in 2020?

Communicatie naar de regio
Nedmag staat in de regio bekend om de tekortschietende communicatie met de omwonenden en doet nog steeds onvoldoende met de verzoeken en tips van de omwonenden om de communicatie te verbeteren.

Dit is daar ook weer een voorbeeld van. Ondanks alle onrust over deze lekkages in de regio vertelt Nedmag in een PR-brief aan een aantal Tweede Kamer-leden al wel meer over de lekkages. Nedmag laat de regio en de omwonenden daar nog een paar dagen langer op wachten. Nedmag blijkt hardleers. Dat geeft weinig hoop voor de toekomst.

Zie ook

Nedmag vervangt afvalwaterleiding vanwege mogelijke zwakke plekken

8 februari 2019 | RTV Noord | Martijn Klungel

Op termijn moet volgens Bruning de hele afvoerleiding vervangen worden. De leiding is eigendom van Nedmag en chemisch bedrijf Kisuma. Het gaat om een stuk leiding van zo’n vier kilometer, tussen Veendam en Meeden.
Lees verder…

Nedmag vervangt gesprongen afvalwaterafleiding volgend jaar

8 februari 2019 | Dagblad van het Noorden | Louis van Kelckhoven

Nedmag verwacht in de eerste helft van 2020 de afvalwaterleiding te vervangen. Op voorhand worden volgende maand delen van de leiding, die eind vorig jaar tot twee keer toe sprong, vervangen.
Lees verder…

SodM gaat toezicht op mijnbouwputten intensiveren

7 februari 2019 | Stop Zoutwinning

Er zijn nog te veel gebreken en defecten aan mijnbouwputten, dat blijkt uit het rapport ‘De integriteit van onshore putten in Nederland’ van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Daarom gaat SodM het toezicht op mijnbouwputten intensiveren. Voor dit onderzoek heeft SodM een kleine 1.600 putten op land onderzocht. Met name in de sector geothermie moet de kwaliteit van de putten omhoog om lekkages te voorkomen. Maar ook bij putten voor zout, gaswinning en gasopslag heeft SodM gebreken geconstateerd.


Bij zoutwinning worden putten gebruikt, een put is de verbinding van de bovengrond met de ondergrond. Een put bestaat uit een of meerdere eromheen liggende buizen. Putten met één buis, zoals bij de zoutwinning, zijn kwetsbaarder dan putten met een dubbele of zelfs driedubbele verbuizing. Als een eerste buis lekt, kan een tweede buis deze lekkage opvangen zodat de stof niet in de ondergrond terecht komt. Een ander voordeel van meerdere buizen is dat je de tweede buis kunt inzetten als meetpunt van eventuele lekkage. Naast het aantal buizen, is de kwaliteit van de gebruikte materialen van belang.

De zoutputten hebben een enkele buis. In een aantal gevallen was sprake van gebreken aan de put. In Twente hebben daardoor lekkages van pekelwater plaatsgevonden. Deze putten zijn inmiddels allemaal vervangen door putten van betere kwaliteit. Aandacht voor het veiligheidsbeheerssysteem van de put moet in de sector zout nog wel verder omhoog.

Dat er in onze regio minder lekkages geregistréérd zijn, betekent niet dat die lekkages er niet geweest zijn of nog zijn.
Wij denken dat de putten in Groningen en Friesland domweg minder vaak gecontroleerd zijn en dat veel meer lekkages opgemerkt zouden worden als er beter en vaker gecontroleerd zou worden.

Dit jaar zal SodM in de zoutsector extra toezien op het veiligheidsbeheerssysteem van de zoutbedrijven.


Voor dit bericht is gebruik gemaakt van tekst uit het nieuwsbericht van SodM van 7 februari 2019 : SodM gaat toezicht op mijnbouwputten intensiveren

Deze week 2 aardbevingen bij Veendam

11 januari 2019 | Stop Zoutwinning

7 januari 2019 was er een aardbeving van 1.3 op de schaal van Richter bij de Langeleegte in Veendam. Volgens Ons Laand, ons lu gaf de meetapparatuur bij Veendam echter 1.72 aan.

Volgens het KNMI is de aardbeving waarschijnlijk niet veroorzaakt door zoutwinning maar door gaswinning in het Drentse Annerveen. Zekerheid daarover hebben we dus niet, wel veel vragen. Het rapport over de Nedmag-calamiteit bij Tripscompagnie is nog steeds niet beschikbaar.

Op 9 januari 2019 was er alweer een aardbeving bij Veendam, nu van 1.0 op de schaal van Richter op 1.000 meter diepte in of bij de gasopslagcavernes van EnergyStock (Gasunie) in Zuidwending bij Veendam. 1.000 meter, dat is nog dichter bij de oppervlakte dan de meeste andere aardbevingen in de regio!

De Gasunie meldt dat zij eerst de analyse van het KNMI afwacht en, indien nodig, nader onderzoek doen bij de zoutcavernes van AkzoNobel en/of bij de gasopslag van de Gasunie.
Door veel mensen gehoord en gevoeld
De aardbeving van 9 januari jl. werd niet alleen in Veendam door veel mensen gehoord en gevoeld maar zelfs tot in Loppersum, hemelsbreed meer dan 40 kilometer van Zuidwending!

Toch beweert de Gasunie in haar communicatie dat bevingen van 1.0 niet gevoeld kunnen worden en nooit schade op kunnen leveren. Onbegrijpelijk.

Ook noemt de Gasunie het mogelijk dat deze aardbeving een natuurlijke oorzaak heeft. Later aangevuld met de opmerking dat activering van breuken door gaswinning als natuurlijke oorzaak wordt gezien. Een buitengewoon vreemde redenering.

Opnieuw is gemeld dat niet alle meetgegevens beschikbaar zijn.

De ongerustheid in en rond Veendam neemt toe. Het is de hoogste tijd dat de overheid de communicatie hierover verbetert en alle informatie beschikbaar stelt voor onafhankelijk onderzoek.