Tagarchief: incidenten

Met de noodvoorraad diesel in Twentse zoutholtes kán het niet misgaan

9 augustus 2019 | Follow The Money | Mira Sys

In twee Twentse zoutholtes ligt 250 miljoen liter diesel opgeslagen. Deze strategische voorraad is aangelegd voor noodgevallen, waarbij Nederland afgesloten raakt van olie. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat is betrokken als belanghebbende en vergunningverlener. Ook valt Staatstoezicht op de Mijnen als toezichthouder staatsrechtelijk onder EZK. Hoe onafhankelijk is dan de vergunningprocedure?

Omwonenden zijn niet blij met de ondergrondse dieselopslag: zij vrezen olielekken, zoals in Duitsland eerder gebeurde, met evacuaties tot gevolg.

Nouryon wil niet reageren op de vraag wie verantwoordelijk is als het onverhoopt misgaat. ‘Het lekt niet, dat is een hypothetisch scenario waar ik geen antwoord op geef.’
Lees verder…

Jakoba Gräper-Niemeijer en Stop Zoutwinning wonnen de pitch die FTM samen met regionale omroepen van Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel organiseerde.
Dit is het 4e artikel in die serie.

Tientallen zoutgaten met kans op kraters in Twente: ze vullen duurt meer dan honderd jaar

3 augustus 2019 | Follow The Money | Mira Sys

In de honderd jaar dat Nouryon en voorgangers in Twente zout uit de bodem halen, is er een gatenkaas van jewelste ontstaan.

41 zoutcavernes zijn ‘potentieel instabiel’ wat betekent dat deze cavernes op een gegeven moment kunnen instorten, met grote kraters in bewoond gebied tot gevolg. Alle hens aan dek, zou je denken, maar nee: pas als het zoutbedrijf kan verdienen aan het vullen van deze potentiële sinkholes, krijgt het daar haast mee.
Lees verder...

Jakoba Gräper-Niemeijer en Stop Zoutwinning wonnen de pitch die FTM samen met regionale omroepen van Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel organiseerde.
Dit is het 3e artikel in die serie.

Geen nieuwe cavernes zolang niet aantoonbaar veilig te verlaten

3 mei 2019 | Stop Zoutwinning

Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseert om geen nieuwe cavernes aan te leggen bij Heiligerlee, zolang AkzoNobel niet weet hoe ze veilig te verlaten zijn.

De calamiteit bij Nedmag op 20 april 2018 heeft geleid tot nieuwe inzichten over de lange termijnstabilisatie op hoge druk. Men dacht dat dit veilig was maar hierdoor bleek dat een plotselinge doorbraak uit het dak van de caverne mogelijk is. Volgens SodM is er een situatie ontstaan waarvan men niet weet hoe men daar op de lange termijn mee om moet gaan.

De grote zoutcavernes zoals die zijn ontwikkeld bij Heiligerlee kunnen tot onwenselijke en potentieel gevaarlijke situaties leiden. De cavernes moeten mogelijk voor zeer lange termijn bewaakt blijven.

SodM stelt dat het niet verantwoord is om extra cavernes te laten ontstaan zolang er geen strategie is voor het veilig en zonder schade verlaten van de cavernes.

Daarom adviseert SodM aan de minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) om in te grijpen, het huidige winningsplan aan te passen en AkzoNobel geen uitbreiding toe te staan.

Het is goed dat SodM aan de minister van EZK adviseert om in te grijpen maar we vinden het verontrustend dat dit nu pas gebeurt. Wat betekent dit voor andere zoutwinlocaties en andere winningsplannen? Bijvoorbeeld van Nedmag? We gaan het SodM zeker vragen!

En waarom meldt SodM dit niet  in de nieuwsrubriek op de SodM-website? De grote calamiteit bij Nedmag van 20 april 2018 werd daar ook niet gemeld. Waarom niet? Voor meer transparantie is dat toch zeker noodzakelijk.

Zie ook

 

Oordeel SodM over Nedmag-rapport calamiteit 2018

19 april 2019 | Stop Zoutwinning

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft gereageerd op het eindrapport van Nedmag over lekkage van pekel en hoogstwaarschijnlijk ook diesel door het dak van een zoutcaverne bij Veendam. SodM deelt de conclusies over de waarschijnlijke oorzaak. We hebben dus nog steeds geen zekerheid over de oorzaak. Dat stelt ons niet bepaald gerust.

Dieselolie weggelekt?
Een van de gevolgen van de lekkage is een kans op verontreiniging van de ondiepe ondergrond.
De vloeistof die gelekt is uit het cavernestelsel bestaat grotendeels uit pekel maar er kan ook dieselolie meegelekt zijn omdat er een grote hoeveelheid dieselolie in het cavernestelsel zit, ca. 45 miljoen liter, dat is nog 5 miljoen meer dan eerder werd vermeld. Zowel Nedmag als SodM weten niet waar deze enorme hoeveelheid diesel zich exact bevindt.

Risico’s voor mens en milieu
Volgens Nedmag is bij de lekkage geen gevaar opgetreden voor mens en milieu maar SodM denkt daar toch anders over. Hoewel SodM de kans klein acht dat grond- en oppervlaktewater door pekel of dieselolie vervuild worden, kunnen de gevolgen in het geval van een eventuele vervuiling wel groot zijn. Vanwege de grote onzekerheden in de berekeningen van de scheur en de eigenschappen van de ondergrond vindt SodM het belangrijk om voorzichtig te zijn.

Nedmag heeft nog steeds onvoldoende kennis
SodM is van mening dat Nedmag meer kennis had kunnen (en moeten) ontwikkelen om de situatie beter te begrijpen en onder controle te hebben. SodM is daarom ook van mening dat mocht Nedmag in de toekomst verder willen opereren ze deze kennis moet vergaren.

Snellere en grotere bodemdaling
Ook een punt van zorg is dat de beheersmaatregelen tot een veel snellere en grotere bodemdaling van 76 cm leiden in plaats van de toegestane 50 cm.
Het waterschap Hunze en Aa’s heeft maatregelen genomen om de effecten van een bodemdaling van 69 cm aan te kunnen. Deze maatregelen zullen nu uitgebreid moeten worden. Het is maar de vraag of dat nog haalbaar is.

Zie ook

Eerdere berichten

Foute KNMI-metingen

21 februari 2019 | Stop Zoutwinning

80 van de 98 versnellingsmeters van het meetnetwerk van het KNMI waren jarenlang verkeerd afgesteld, vanaf het moment dat ze in 2014 geïnstalleerd werden tot in december 2018. Het KNMI wist dit al in augustus 2018 maar maakte dit pas op 21 februari 2019 bekend.

De ruwe gegevens van deze meters zijn op zich niet fout, maar zijn verkeerd “geïnterpreteerd”. Daardoor zijn voor allerlei onderzoeken, modellen en beslissingen verkeerde cijfers gebruikt. Dit geldt o.a. voor het Gevaar- en Risicomodel (HRA) en de Seismische Risicokaart. Omdat deze gegevens de basis vormen voor allerlei veiligheidsbeoordelingen en risicoberekeningen, moeten al deze informatie en de daarop gebaseerde beslissingen opnieuw worden bekeken. Deze gegevens worden ook gebruikt om te bepalen welke schade onder de omgekeerde bewijslast valt die geldt voor gaswinning uit het Groningenveld. Ook publicaties daarover moeten worden aangepast.

Het KNMI meet aardbevingen met een netwerk van seismometers en grondversnellingsmeters. Het netwerk van grondversnellingsmeters levert extra informatie over de intensiteit van een beving aan het aardoppervlak. Grondversnelling is een maat voor de intensiteit van een beving. Magnitude daarentegen is een maat voor de kracht van een beving en wordt met seismometers bepaald. Voor de intensiteit aan het oppervlak zijn onder andere de diepte van de beving en de samenstelling van de ondiepe ondergrond van belang.

Het KNMI geeft aan dat er geen sprake is geweest van onjuiste meldingen van opgetreden aardbevingen, niet in aantal, tijdstip, locatie of magnitude. Het betreft een meetfout in de versnellingsdata. Informatie over de grondversnelling heeft betrekking op de intensiteit van een beving aan het aardoppervlak. De oorspronkelijke, correcte, meetgegevens zijn niet verloren gegaan.

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) laat een onafhankelijke audit op de meetdata van het KNMI uitvoeren. Hierbij zal worden gekeken naar de data van alle versnellingsmeters, dus niet alleen naar de verkeerd afgestelde meters.

Deze meetgegevens worden gebruikt voor het inschatten van seismische risico’s en om schade-oorzaken te achterhalen en zijn daarom ook erg belangrijk voor de bewoners van de regio waar zowel gas- als zoutwinning plaatsheeft of gepland is.

Zie ook

Scherper toezicht op zoutwinningsbedrijven (waaronder Frisia in Harlingen) vanwege omgang met diesel

19 februari 2019 | Leeuwarder Courant | Saskia van Westhreenen

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) verscherpt het toezicht op de drie zoutwinningsbedrijven in Nederland. Frisia in Harlingen is daar één van.

De drie gaan onvoorzichtig om met het gebruik van diesel in zoutwinningsputten. Bij zoutwinning wordt dieselolie als een dunne deken over de zoutput gelegd. Het gebruik ervan moet in kaart worden gebracht volgens strenge Europese regels, maar dat gebeurt niet.

De bedrijven hangt een dwangsom boven het hoofd. Een rapport rept van ,,een potentieel ernstige bedreiging voor mens en milieu’’.
Lees verder…

Ernstige overtreding door Nedmag en Nouryon

16 februari 2019 | Stop Zoutwinning

Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft een ernstige overtreding geconstateerd bij Nedmag en Nouryon.

Nedmag en Nouryon (vh AkzoNobel) blijken al jarenlang niet te voldoen aan de wettelijke regels voor het gebruik van chemicaliën bij de mijnbouw. Dit blijkt uit een onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RiVM), het rapport spreekt van een “een potentieel ernstige bedreiging voor mens en milieu”.

Nedmag-directeur Brüning noemt dit een “administratieve omissie”.
SodM vindt het echter een voldoende ernstige overtreding om een handhavingstraject te starten. Wij maken ons nog ongeruster dan we al waren over de praktijken van Nedmag:

  • Nedmag houdt zich niet aan de wet.
  • Nedmag gebruikt dieselolie voor een toepassing die niet door de leverancier is goedgekeurd, sterker nog, de leverancier ontraadt het gebruik voor alle niet door haar goedgekeurde toepassingen.
  • Nedmag ontwijkt hiermee ook de verplichte transparantie over de risico’s voor mens en milieu.

Dieselolie wordt gebruikt om het dak van de zoutcaverne te beschermen tegen instorting. Het gebruik van dit soort giftige stoffen behoort te worden aangemeld bij REACH. Nedmag en Nouryon hebben dit niet gedaan, daarmee voldoen zij niet aan de Mijnbouwregeling en REACH. Daardoor zijn de risico’s voor mens en milieu niet voor iedereen inzichtelijk.

De leverancier van de dieselolie heeft beschreven waarvoor de dieselolie veilig kan worden gebruikt. Gebruik in de zoutwinning, als oliedeken om te voorkomen dat het dak van de zoutcaverne oplost is daar niet bij.
Gebruik voor alle andere toepassingen dan de toegestane wordt door de leverancier afgeraden.

Het  is hierdoor niet voldoende inzichtelijk in hoeverre het gebruik risico’s oplevert en welke risicobeheersmaatregelen nodig zijn. Staatstoezicht op de Mijnen heeft de bedrijven tot maandag de tijd gegeven om een zienswijze in te dienen. Als ze in gebreke blijven gaat SodM over tot handhaving.

Wij constateren dat Nedmag aan geen enkele van de voorwaarden van REACH voldoet. Ze hebben onder REACH geen toestemming voor het gebruik van diesel en hebben ook niets geregistreerd. Volgens de geldende regels moet Nedmag ook actief het gebruik van diesel in de ondergrond terugdringen. Uit hun nieuwe winningsplan blijkt dat zij dit geenszins van plan zijn, integendeel. De komende jaren wil Nedmag weer miljoenen liters diesel de grond in pompen waarvan slechts een fractie teruggewonnen kan worden. De rest blijft voor eeuwig in de ondergrond achter, tot het weer gaat lekken – en dan kan het ons drinkwater in gevaar brengen.


REACH is een systeem voor registratie, evaluatie en toelating van chemische stoffen die in de Europese Unie geproduceerd of geïmporteerd worden. De naam ‘REACH’ betekent Registration, Evaluation, Authorization and restriction of CHemicals. De regelgeving (Verordening nr. 1907/2006) hierover dateert van 18 december 2006, en is vanaf 1 juni 2007 van kracht geworden.

Het doel van het REACH-systeem is het beheersen van de risico’s van chemische stoffen, zoals de risico’s op giframpen, brand en explosies, gezondheidsschade bij werknemers en consumenten, en schade aan het milieu.

Volgens het REACH-systeem zouden alle stoffen die in de Europese Unie in gebruik zijn of in gebruik worden genomen als volgt behandeld moeten worden:

      • inventariseren via een verplichte registratie van de producent of importeur;
      • evalueren voor wat betreft hun risico’s voor mens en milieu;
      • en op basis daarvan al dan niet toelating te geven (autorisatie) om de stoffen te gebruiken.
      • waar mogelijk het gebruik van gevaarlijke chemische stoffen terugdringen.

Dwangsom mogelijk voor Nouryon door gebruik diesel bij zoutwinning Twente

15 februari 2019 | rtv Oost | Mirjam Haven

Zoutwinningsbedrijf Nouryon, het voormalige AkzoNobel, riskeert een dwangsom door het gebruik van dieselolie bij zoutwinning. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft het RIVM laten onderzoeken of de zoutbedrijven in Nederland de risico’s van het gebruik van diesel in de diepe ondergrond voldoende in kaart hebben gebracht. Dit is niet het geval, daarom begint het SodM met een handhavingstraject.
Lees verder…

Nog steeds onzekerheid over calamiteit Nedmag Tripscompagnie

11 februari 2019 | Stop Zoutwinning

Nog steeds grote onzekerheid en onduidelijkheid over de oorzaken en de gevolgen van de Nedmagcalamiteit bij Tripscompagnie van 20 april 2018.

Voor de GBB-bijeenkomst van 22 januari 2018 was Ir. T.F. Kockelkoren uitgenodigd, inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

Kort samengevat laat de calamiteit bij Tripscompagnie in april 2018 volgens Kockelkoren zien dat de risico’s van zoutwinning groter zijn dan men wist.

Er zit daar al 40 miljoen liter dieselolie in de ondergrond (in de cavernes) die niet meer verwijderd kan worden. Nu is er dieselolie weggelekt, Nedmag weet eigenlijk niet precies waar die gebleven is. Door het lek onstaat er nu meer bodemdaling dan toegestaan en ook veel sneller.

____________________________

Nedmag meldt zelf op haar website dat de onderzoeken naar de oorzaken en de gevolgen afgerond zijn en ingediend zijn bij SodM. Volgens Nedmag zijn er nu nieuwe inzichten over de veiligheid en hebben zij die verwerkt in het nieuwe winningsplan voor Borgercompagnie en Tripscompagnie. Nedmag geeft er in haar nieuwsbericht veel te weinig informatie over, het is meer een PR-verhaal dan een uitleg.

De geloofwaardigheid van Nedmag is inmiddels tot nul gedaald, na alle misleidende, onvolledige en zelfs onjuiste informatie van de afgelopen jaren. We wachten daarom op informatie van SodM, die heeft de conclusies van Nedmag nog steeds niet bevestigd.

Helaas heeft SodM ons 19 weken (!) laten wachten op de informatie uit ons Wob-verzoek van 25 september 2018 en kregen we niet waarom we gevraagd hadden, namelijk alle informatie tot nu toe.

Zo gaat dat dus, je vraagt om alle informatie tot nu toe, die krijg je pas meer dan 4 maanden later, op 7 februari 2019, en dan  krijgt je niet alle informatie waarom je gevraagd hebt maar alleen de informatie tot aan de aanvraagdatum van 25 september 2018. Onbegrijpelijk.

Natuurlijk blijven wij Wob-verzoeken doen totdat we alle informatie krijgen maar leuker maken ze het op deze manier niet en ook niet makkelijker.

Ongerustheid blijft
De informatie die is vrijgekomen via verschillende WOB verzoeken is ronduit schokkend. Er is o.a. sprake van ruim 100 miljoen liter gelekte pekel, wat in het eerste jaar zou oplopen tot ruim 400 miljoen liter, en vervolgens nog eens 400 miljoen liter per jaar!

Wat zijn de gevolgen op termijn? Bijvoorbeeld voor onze veiligheid, onze huizen, de landbouw, het milieu en de drinkwatervoorziening voor Noord-Nederland?

Zie ook

Oorzaak Nedmag-lekkages VKA bekend

8 februari 2019 | Stop Zoutwinning

De oorzaak van de lekkages van eind 2018 uit de afvalwaterleiding van Nedmag is bekend. De hele Nedmag-leiding van 4 kilometer moet worden vervangen.

Eind 2018 is de VKA-leiding waarmee het afvalwater van Nedmag wordt afgevoerd 2 keer gesprongen waardoor er miljoenen liters zout water weggelekt zijn.

Nedmag ontkende destijds dat de oorzaak bij hen lag. Nedmag had zelf de druk sterk verhoogd door meer pekelwater af te voeren maar dat was, volgens Nedmag toen, niet de oorzaak van de gesprongen leiding. Dit was volgens Nedmag-directeur Bruning het vele zware verkeer dat door de berm gereden is, in combinatie met droogte.

Nu lijkt het erop dat Nedmag bij de aanleg gekozen heeft voor een afvalleiding van materiaal dat niet lang genoeg meegaat en/of niet geschikt is voor dit soort gebruik.

Het volledige Nedmag-deel van de VKA moet worden vervangen! Sommige delen zijn er zo slecht aan toe dat dit binnenkort al gaat gebeuren, de rest stelt Nedmag uit tot 2020.

Het Nedmag-deel is 4 kilometer lang, dat gaan ze niet voor niets volledig vervangen. De kans op meer lekkages is kennelijk groot, met alle risico’s van dien voor de bodem, ons drinkwater en de landbouw.
Wie bepaalt eigenlijk dat Nedmag zo lang met vervanging mag wachten? Wie vindt de risico’s acceptabel? Is het niet veiliger om de hele leiding meteen te vervangen in plaats van pas in 2020?

Communicatie naar de regio
Nedmag staat in de regio bekend om de tekortschietende communicatie met de omwonenden en doet nog steeds onvoldoende met de verzoeken en tips van de omwonenden om de communicatie te verbeteren.

Dit is daar ook weer een voorbeeld van. Ondanks alle onrust over deze lekkages in de regio vertelt Nedmag in een PR-brief aan een aantal Tweede Kamer-leden al wel meer over de lekkages. Nedmag laat de regio en de omwonenden daar nog een paar dagen langer op wachten. Nedmag blijkt hardleers. Dat geeft weinig hoop voor de toekomst.

Zie ook