Nedmagbesluit gebaseerd op drijfzand

26 juni 2020 | Stop Zoutwinning

Er is onvoldoende zekerheid over de juistheid, volledigheid en onafhankelijkheid van de aangeleverde informatie die als basis voor de besluitvorming en onderzoek gebruikt is (en wordt). Bij onomkeerbare gevolgen en risico’s, zoals bij de zoutwinning door Nedmag, is dat nog belangrijker dan anders.

Een zorgvuldig oordeel over de gevolgen en de risico’s van zoutwinning door Nedmag is daardoor onmogelijk. Toch beweert de overheid dat dit wel kan. Stichting Stop Zoutwinning denkt daar anders over.  

Belangenverstrengeling
De overheid heeft zelf financiële belangen bij de zoutwinning door Nedmag. EZK is, samen met de 3 noordelijke provincies, eigenaar van de NOM die 50% van de aandelen van  Nedmag bezit.  De dividenduitkeringen van Nedmag zijn volgens Follow the Money de “kurk” waar de NOM financieel op drijft. Diezelfde overheid stelt ook de regels en voorwaarden vast, is toezichthouder én handhaver. Volgens ons is dit een verregaande en ontoelaatbare belangenverstrengeling.

Bij de beoordeling van winningsplannen weegt de overheid economische belangen van mijnbouwer en schatkist af tegen veiligheids- en milieubelangen van omwonenden.

Te weinig kennis, Informatie niet betrouwbaar, onafhankelijke controle onmogelijk
De overheid doet dit op basis van door de mijnbouwer verschafte gegevens. De regels voor wat, waar, wanneer en hoe onderzoek gedaan en gemeten wordt en hoe die informatie geanalyseerd, geïnterpreteerd en gepubliceerd wordt zijn (en worden) grotendeels overgelaten aan de belanghebbende mijnbouwer. Dat zorgt voor perverse prikkels om de analyses en de rapportages niet te verbeteren. Die gegevens zijn niet allemaal voor iedereen toegankelijk of bruikbaar waardoor de juistheid daarvan niet door onafhankelijke wetenschappers kan worden vastgesteld.

Onafhankelijke controle is wel nodig omdat de mijnbouwsector er grote financiële belangen bij heeft om de risico’s te bagatelliseren en de kosten te beperken. Dat doen ze ook, daar zijn tientallen voorbeelden van. Dit geldt ook voor de overheid.

Er wordt erkend dat er onvoldoende kennis is over de gevolgen en de risico’s van zoutwinning en de cumulatie van effecten als gevolg van de overige activiteiten in de ondergrond in dit gebied.

Tijdige plaatsing van voldoende en adequate meetapparatuur is door mijnbouwers en EZK tegengehouden. Daarmee is effectief voorkomen dat de benodigde kennis opgebouwd is.

Vrijwel alle mensen met voldoende kennis om onderzoek te doen en onderzoeksinformatie en meetgegevens te kunnen interpreteren en valideren, hebben een relatie met de mijnbouwindustrie en zijn voor hun (vervolg) opdrachten van hen afhankelijk.  Door de geschiedenis van de gaswinning weten zij dat volledige openheid over gevolgen en risco’s hen in hun carrière kan schaden en weten wij dat dit risico’s voor de volledigheid en de betrouwbaarheid van de resultaten oplevert.

Gegevens die direct de veiligheids- en milieubelangen van omwonenden betreffen kunnen niet volledig gecontroleerd worden omdat ze niet allemaal openbaar zijn terwijl dat wel verplicht is volgens het verdrag van Aarhus en de Wet Openbaarheid van Bestuur.

Diverse overheden blijven zo ernstig in gebreke bij het voldoen aan hun Wob-verplichtingen dat informatie of niet of zo laat wordt aangeleverd dat burgers en maatschappelijke organisaties de mogelijkheid wordt ontnomen om die voor zienswijzen, bezwaar en beroep te gebruiken. Dit geldt ook voor EZK en SodM. Via de Wob verkregen informatie levert soms uitermate schokkende bevindingen op en blijkt dus zeker nodig voor een zorgvuldig oordeel.

Er is informatie uit rapportages verwijderd, informatie zodanig verwoord of veranderd dat de volledige waarheid verbloemd of gebagatelliseerd is en er is minstens 1 belastend onderzoeksrapport achtergehouden dat zeer relevant is voor de risico-inschatting voor het winningsplan Nedmag 2018.  Niet alleen de mijnbouwers maken zich hier schuldig aan maar ook de overheid zelf, dat is inmiddels uit zoveel  onderzoeken gebleken dat burgers er niet meer van uit kunnen gaan dat de informatie van de overheid zelf betrouwbaar is.

SodM staat bovendien toe dat Nedmag gebruik maakt van experimentele methoden, technieken en middelen die in de praktijk pas getest worden, zonder dat men weet wat de gevolgen en de risico´s zijn. Let wel, het gaat hier om onomkeerbare gevolgen voor mens en milieu. Met name de risico’s voor de drinkwatervoorziening voor Noord-Nederland en de toekomst van duurzame land- en tuinbouw  zijn onverantwoord! Daar is meer informatie over nodig voordat dit wordt toegestaan maar dat vinden SodM en EZK niet nodig, zonder dat zij dit onderbouwen.

Zie ook

Kamervragen ChristenUnie over winningsplan Nedmag

25 juni 2020 | Stop Zoutwinning

Vragen van de leden Dik-Faber en Van der Graaf (beiden ChristenUnie) aan de Minister van Economische Zaken en Klimaat over het ontwerpinstemmingsbesluit Winningsplan Nedmag en de zoutwinningsactiviteiten in Zuidwending (ingezonden 25 juni  2020).


Vraag 1
1. Welke advies is er door de betrokken waterschappen uitgebracht over het ontwerpinstemmingsbesluit voor zoutwinning door Nedmag in NoordNederland, en neemt de u dit advies over? Zo nee, hoe rechtvaardigt u dat?
Zo ja, hoe gaat u deze adviezen verwerken in uw definitieve besluit?

Vraag 2
Welke adviezen zijn er door overige lokale overheden uitgebracht over het ontwerpinstemmingsbesluit voor zoutwinning door Nedmag in NoordNederland, en neemt de u deze adviezen over? Zo nee, hoe rechtvaardigt u dat? Zo ja, hoe gaat u deze adviezen verwerken in uw definitieve besluit?

Vraag 3
Erkent u dat, wat betreft mijnbouw en schadeafhandeling, het vertrouwen van inwoners van Groningen ernstig geschonden is en dat deze unieke situatie vraagt om het inbouwen en aanbieden van extra zekerheden in het zoutwinningsbesluit?
Hoe gaat u tegemoetkomen aan de zorgen die leven in de regio over zoutwinning?

Vraag 4
Erkent u dat de cumulatieve effecten in de bodem van extra bodemactiviteiten onzeker zijn? Hoe past u het voorzorgsprincipe in deze situatie toe, zeker in het licht van het eerdere incident bij het veld Tripscompagnie en incidenten in het buitenland? Hoe gaat u om met de notie van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) dat het risico op schade klein is, maar dat bij het realiseren
van dat risico, de schade voor het milieu wel heel groot is? Waarom volgt u het advies van het SodM niet op om de zoutcaverne Tripscompagnie-9 te sluiten?

Vraag 5
Hoe komt u tegemoet aan het feit heel moeilijk zal zijn om bij schade door eventuele bodemdaling of andere gevolgen voor de bodem aan te tonen dat er een causaal verband is tussen zoutwinning en de schade, juist omdat er sprake is van een opeenstapeling van bodemactiviteiten? Heeft u in dat licht kennisgenomen van het feit dat er 400 schadeclaims uit het verleden zijn afgewezen door Nedmag, juist op deze grond? Bent u bereid om op basis hiervan alsnog te kiezen voor een omkering van de bewijslast bij schade door zoutwinning?

Vraag 6
Wie draagt de kosten die moeten worden gemaakt wanneer er door ongelijke bodemdaling, veroorzaakt door zoutwinning, meer grondwater weggepompt moet worden? Deelt u de mening dat deze kosten door Nedmag zouden moeten worden gedragen?

Vraag 7
Heeft u onderzoek gedaan naar de impact op het milieu van het achterblijven van 90% van de gebruikte diesel in de zoutwinningsputten? Kunt u ook toelichten waarom eventuele alternatieven als minerale of biologisch afbreekbare olie minder impact zouden hebben?

Vraag 8
Hoe waarborgt u dat Nedmag de putten goed afdekt?

Vraag 9
Waarom heeft u gekozen voor een besluit met toestemming voor zoutwinning voor 25 jaar? Bent u bereid de duur van het besluit flink te verkorten, zodat er veel meer ruimte is voor tussentijdse evaluatie en ingrijpen wanneer de veiligheid voor mens en milieu daarom vraagt?

Vraag 10
Hoe kunnen lokale overheden en andere belanghebbenden een onderbouwd oordeel vellen over het besluit wanneer een cruciaal element, het meet- en regelprotocol, nog ontbreekt? Bent u bereid uw besluit aan te houden tot dit meet- en regelprotocol is uitontwikkeld?

Vraag 11
Bent u bereid om het in werking treden van het (aangepaste) toestemmingsbesluit te verbinden aan het gerealiseerd hebben van deze financiële veiligstelling van Nedmag om bij het einde van de winning het opruimen, de continuïteit van maatregelen in het waterbeheer en de afhandeling van eventuele toekomstige schade te waarborgen?

Vraag 12
Kunt u reflecteren op de lokale maatschappelijke kosten en baten van deze zoutwinning? Is er volgens u een rechtvaardige verdeling tussen baten en risico’s?

Vraag 13
Bent u bereid verder onderzoek te doen naar de wenselijkheid van hergebruik van cavernes in Zuidwending? Bent u bereid hierbij de verschillende risico’s te onderzoeken van de diverse stoffen die in deze cavernes zouden kunnen worden opgeslagen, zoals gas, perslucht, waterstof of CO 2

Midden-Groningen blijft mordicus tegen verdere zoutwinning door Nedmag (en laat dat Den Haag ook weten)

25 juni 2020 | Dagblad van het Noorden | Louis van Kelckhoven

“Midden-Groningen blijft tegen verdere zoutwinning door Nedmag. De al eerder ingezette harde lijn tegen de Veendammer zoutwinner blijft onverkort van kracht.”

“Het college gaat een zienswijze indienen op het ontwerpbesluit van de Minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) om nieuwe zoutwinning door Nedmag toe te staan.” Lees verder…

ChristenUnie stelt Kamervragen over duur winningsplan Nedmag

25 juni 2020 | RTV Noord | Martijn Folkers

“De Tweede Kamerfractie van de ChristenUnie zet vraagtekens bij de duur van het winningsplan van Nedmag
Minister Eric Wiebes van Economische Zaken is voornemens Nedmag groen licht te geven tot 2045, maar dat vindt de partij te lang. Het Groninger Kamerlid Stieneke van der Graaf heeft samen met haar collega Carla Dik-Faber Kamervragen gesteld.

Zo willen Van der Graaf en Dik-Faber van minister Wiebes weten welk waterschap Hunze en Aa’s een advies heeft ingediend, en waarom dat advies niet is overgenomen.” Lees verder…

College Midden-Groningen verzet zich tegen nieuwe zoutwinning

25 juni 2020 | Gemeente Midden-Groningen

Vanwege het ontbreken van maatschappelijk draagvlak, de potentiële milieurisico´s en de leefbaarheid in het gebied heeft het college besloten tegen nieuwe zoutwinning te stemmen. 

Het college wil een zienswijze indienen op het ontwerpbesluit van de Minister van Economische Zaken en Klimaat om bij Nedmag nieuwe zoutwinning toe te staan. Daarvoor vraagt zij eerst de gemeenteraad van Midden-Groningen om een reactie op de voorgenomen zienswijze.

Wethouder José van Schie: “Als het aan het Ministerie van EZK en het Staatstoezicht op de Mijnen ligt, mag Nedmag dit jaar een aantal nieuwe zoutwinningsputten openen. Dit leidt tot verdere bodemdaling in het kerngebied rond Tripscompagnie en brengt een aantal potentiële risico´s op calamiteiten in de toekomst met zich mee.

Ook vinden wij dat er een betere schaderegeling moet komen waarbij bewoners niet van het kastje naar de muur worden gestuurd. Mocht de zoutwinning wel doorgaan dan moeten er vooraf harde financiële afspraken gemaakt worden met Nedmag, over de door het Rijk vereiste financiële waarborg tijdens de productie en bij het beëindigen van de zoutwinning”.

Behandeling in de gemeenteraad
Dit onderwerp wordt in de raadsvergadering van 2 juli behandeld.

De zienswijze en de bijbehorende stukken zijn in te zien via de digitale agenda van de raadsvergadering van 2 juli 2020.

Algemeen Overleg mijnbouw 24 juni 2020

24 juni 2020 | Stop Zoutwinning

24 juni 2020 was er een Algemeen overleg over Mijnbouw/Groningen van de Vaste kamercommissie voor Economische Zaken en Klimaat (EZK).

Stichting Stop Zoutwinning heeft leden van deze commissie opnieuw gevraagd om ons te helpen. Wij vinden dat de geschiedenis van de gaswinning zich herhaalt bij de zoutwinning door Nedmag:

  • dezelfde aanpak, dezelfde fouten en dezelfde schendig van de rechten van de omwonenden.
  • financiële belangen krijgen opnieuw voorrang boven de belangen van bewoners en milieu.

Hoewel zoutwinning niet op de agenda stond hebben diverse Tweede Kamerleden toch vragen gesteld over de perikelen rond de zoutwinning door Nedmag.

Op de webpagina over dat overleg de agenda, links naar de stukken, naar de opname van het debat en het verslag.

 

Zienswijze Midden-Groningen ontwerpbesluit winningsplan Nedmag

24 juni 2020 | Stop Zoutwinning

Op 11 juni 2020 heeft de minister van EZK het ontwerp-instemmingsbesluit over het winningsplan 2018 van Nedmag en de bijbehorende omgevingsvergunningen gepubliceerd. College en gemeenteraad van Midden-Groningen hebben daarover een gezamenlijke zienswijze ingediend. Die sluit aan op het door hen op 15 november 2019 uitgebrachte advies aan de minister van Economische Zaken en Klimaat  (EZK):

  • Niet instemmen met de aangevraagde productie uit de bestaande putten en uitbreiding door nieuwe putten.
  • “Het winnen van zout uit de ondergrond is geen duurzame activiteit. De bodemdaling is onomkeerbaar en vereist eeuwigdurend beheer (stuwen, pompen). De zoutwinning en -productie vergen veel energie. Er zijn aanzienlijke lozingen op de Waddenzee. Er blijven miljoenen liters dieselolie achter in de diepe ondergrond, die op termijn naar andere lagen zullen weglekken. Met alle onzekerheden die er al zijn over de ontwikkeling in de diepe ondergrond, vinden wij dit een onverantwoord proces.”

Standpunt
Midden-Groningen maakt zich grote zorgen over het experimentele karakter van deze vorm van zoutwinning, de onbeheersbaarheid van de bodemdaling en de onomkeerbaarheid daarvan.

Ook de gevolgen van het grootschalige gebruik van dieselolie en de onvoorspelbaarheid en mogelijke hoge maatschappelijke kosten van nieuwe calamiteiten en onverwachte problemen na abandonneren pleiten volgens Midden-Groningen voor afbouw van deze vorm van zoutwinning.

Het feit dat nog onbekend is óf, en vervolgens hoe de zoutwinning veilig kan worden beëindigd, maakt het onverantwoord om nieuwe cavernes aan te leggen en de zoutwinning verder uit te breiden.

De werkgelegenheid weegt – na alle ellende veroorzaakt door aardbevingen – niet op tegen nieuwe onzekerheid en aantasting van de leefbaarheid voor de inwoners van Midden-Groningen. Bij de inwoners is sprake van gestapelde effecten van mijnbouw en Midden-Groningen is van mening dat de inwoners al erg genoeg getroffen zijn door de onzekerheden, de schades en de veiligheidsaspecten ten gevolge van de gaswinning. Er is een grens aan wat men mag en kan verwachten van inwoners.

Negeren advies toezichthouder winning TR-9
De toezichthouder, Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), heeft geadviseerd om niet in te stemmen met actieve zoutwinning uit put TR-9. De minister van EZK neemt dit advies niet over. Volgens Midden-Groningen neemt de  minister daarmee bewust het risico op herhaling van de calamiteiten als die van april 2019 en dus nóg meer onbeheersbare, (veel) grotere en snellere bodemdaling. Als de minister bij zijn besluit blijft dan moet volgens Midden-Groningen het risico op aangroei jaarlijks gemonitord worden en moeten de uitkomsten controleerbaar voor de toezichthouder gemaakt worden. ”Er dient een maximum te worden gesteld aan de te winnen hoeveelheid zout uit deze put om te voorkomen dat de cavernegroei harder gaat dan verwacht. De maximale termijn van winning uit deze put zou verkort moeten worden naar bijvoorbeeld 2024, waarna eerst een evaluatieve analyse wordt verplicht alvorens er verder kan worden gewonnen.”

Schade-afhandeling
Gemeente Midden-Groningen blijft vasthouden aan de omgekeerde bewijslast:

“In onze beleving zijn er geen valide argumenten te bedenken om in de afhandeling van de schade de omgekeerde bewijslast (bewijsvermoeden) om de inwoners maximaal te ontlasten niet in het besluit en de voorschriften op te nemen. Als dat een wetswijzing vereist, moet dat dan maar zo zijn. Het aantal gevallen in Nederland waar in deze mate sprake is van een stapeling van effecten door Mijnbouw is op één hand te tellen. De door sommigen geuite vrees van precedentwerking is daarmee ongeloofwaardig. Ook het rapport van de TU Delft (Onderzoek oorzaken gebouwschade van 11 juli 2018), pleit voor de door ons voorgestelde aanpak. Juist de stapeling van effecten waar in deze regio sprake van is, maakt dat het onredelijk is de bewijslast direct of indirect bij de inwoner te beleggen.”

Gemeente Midden-Groningen verzoekt de minister om het definitieve besluit op het winningsplan niet eerder te nemen dan dat het (nog op te stellen) schadeprotocol door alle betrokken partijen is ondertekend en om redelijke termijnen in te stellen waarbinnen de schadeafhandeling definitief wordt bepaald. De financiële waarborgconstructie moet opgericht en werkend zijn vóórdat met boringen t.b.v. nieuwe cavernes wordt begonnen. Dit fonds moet periodiek worden herijkt om vast te stellen of de grootte van het fonds nog voldoende is.

Sociaal maatschappelijk transitieplan
Midden-Groningen adviseert de minister om Nedmag te verplichten een sociaal maatschappelijk transitieplan te maken waarin Nedmag voor drie scenario ́s, doorgaan, afschalen en afbouwen, álle gevolgen beschrijft: voor inwoners, werknemers, zowel in directe als indirecte zin, waterschap, natuur, bijdrage aan regionale economie, financiële waarborg, abandonneringskosten.

Zie ook

Provincie: Omgekeerde bewijslast invoeren bij zoutwinningsgebied in Veendam

23 juni 2020 | Dagblad van het Noorden | Johan de Veer

De omgekeerde bewijslast die geldt voor schades aan woningen in het Groningse gasveld moet ook van toepassing worden verklaard in het zoutwinningsgebied bij Veendam.

Dat vindt een meerderheid in Provinciale Staten van Groningen. Het provinciebestuur is gevraagd hier bij de minister op aan te dringen. Dat gebeurt in de zienswijze op het winningsplan van het bedrijf Nedmag. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) vindt eveneens dat het bewijsvermoeden moet gelden, zoals dat gebeurt bij de gaswinning.” Lees verder…

Midden-Groningen is tegen Nedmag-besluit Wiebes

23 juni 2020 | RTV Noord | Martijn Folkers

“De gemeente Midden-Groningen zal een zienswijze indienen die negatief oordeelt over het besluit van het ministerie van Economische Zaken over de toekomst van Nedmag. Volgens minister Wiebes mag Nedmag doorgaan met zout winnen tot 2045.

De houding van Midden-Groningen is weinig verrassend, aangezien de gemeente eerder aangaf dat de zoutwinning wat haar betreft moet worden afgebouwd.” Lees verder…

Petitie tegen uitbreiding zoutwinning Nedmag

22 juni 2020 | Stop Zoutwinning

De SP Statenfractie Groningen start samen met de afdelingen Veendam en Midden-Groningen een petitie tegen uitbreiding van de zoutwinning door Nedmag. De petitie zal worden gebruikt bij de vergadering van Provinciale Staten van 1 juli 2020.

Zie ook