Stop Zoutwinning bij rondetafelgesprek over zoutwinning in de Tweede Kamer

12 september 2018 | Stop Zoutwinning

Stichting Stop Zoutwinning was uitgenodigd voor het rondetafelgesprek over zoutwinning bij de vaste Kamercommissie voor Economische Zaken en Klimaat (EZK) op 12 september jl. met experts en vertegenwoordigers van overheden, belangenorganisaties en zoutwinningsbedrijven. Aanwezig waren o.a. bodemdalingsdeskundige Ir. A. Houtenbos, wethouder A. Woortman van de gemeente Midden-Groningen, Jakoba Gräper voor Borgercompagnie, inspecteur-generaal Kockelkoren van SodM en de directeuren van zoutwinners Frisia, AkzoNobel Zout en Nedmag.

Ronde tafelgesprek vaste Kamercommissie EZK over zoutwinning 12 september 2018Onze woordvoerder, Jean-Pierre Dessart, heeft  onze standpunten toegelicht en vragen van de Tweede Kamerleden beantwoord. Volgens Stop Zoutwinning worden er onverantwoorde risico’s genomen met de veiligheid en gezondheid van de omwonenden en is uitbreiding van de zoutwinning onaanvaardbaar.

Onze standpunten worden ondersteund door de bijdrage van ir. Houtenbos die stelt dat de modellen voor de bepaling van risico’s en veroorzaakte schade allerminst betrouwbaar zijn. Daarnaast gebeurt de afweging over veiligheids- en mileubelangen van omwonenden op basis van door de belanghebbende mijnbouwondernemingen verschafte bodemgegevens. De mijnbouwsector bepaalt zelf wat, waar, wanneer en hoe gemeten wordt en hoe die metingen geanalyseerd, geïnterpreteerd en gepubliceerd worden. Die gegevens zijn niet allemaal voor iedereen toegankelijk waardoor de juistheid daarvan niet door onafhankelijke wetenschappers kan worden vastgesteld.

Wethouder Anja Woortman van de gemeente Midden-Groningen pleit voor het stopzetten van de zoutwinning in de Veenkoloniën: “De wetenschappelijke rapporten spreken elkaar ook tegen. Mensen ontlenen daar geen vertrouwen meer aan. Wij als Midden-Groningen zijn naast onze inwoners gaan staan en zeggen: stoppen met de zoutwinning.”

Gemist?
Hieronder de toelichting van de woordvoerder van Stichting Stop Zoutwinning, Jean-Pierre Dessart.

U kunt het hele ronde tafelgesprek alsnog bekijken vanaf deze pagina.
Lees ook de postion paper die Stop Zoutwinning voor het ronde tafelgesprek heeft aangeleverd.

Zie ook

Ir. Houtenbos over de risico’s van zoutwinning

12 september 2018 | Stop Zoutwinning

Ir. A.P.E.M. Houtenbos, onafhankelijk onderzoeker bodemdaling, was een van de genodigden voor  het rondetafelgesprek over zoutwinning bij de vaste Kamercommissie voor Economische Zaken en Klimaat (EZK) op 12 september jl.

Tweede Kamer der Staten-GeneraalIr. Houtenbos stelt dat de modellen voor de bepaling van risico’s en veroorzaakte schade allerminst betrouwbaar zijn. Daarnaast gebeurt  de afweging over veiligheids- en mileubelangen van omwonenden volgens hem op basis van door de belanghebbende mijnbouwondernemingen verschafte bodemgegevens. De mijnbouwsector bepaalt zelf wat, waar, wanneer en hoe gemeten wordt en hoe die metingen geanalyseerd, geïnterpreteerd en gepubliceerd worden. Die gegevens zijn niet allemaal voor iedereen toegankelijk waardoor de juistheid daarvan niet door onafhankelijke wetenschappers kan worden vastgesteld.

In zijn position paper Standpunten risico’s bodembeweging door zoutwinning legt hij de complexe materie zo duidelijk uit dat die voor iedereen duidelijk is. Hij doet dat ook nog eens in zeer weinig woorden en neemt bovendien geen blad voor de mond.

Een aantal citaten:

“Zoutwinning levert volumeverlies in de ondergrond op. Dit leidt niet alleen tot bodemdaling, maar ook tot herschikking van het rondom en bovenliggende gesteente. Door bodemdaling komt het grondwaterpeil dichter onder het maaiveld te liggen. Dit resulteert in vernatting. Deze kan maar ten dele worden gecompenseerd door aanpassing van het polderpeil aan de gemiddelde bodemdaling. “

“Verdroging kan leiden tot oxidatie van veenpakketten onder bestaande funderingen. Beide fenomenen kunnen tot zetting schade leiden.”

“Door de herschikking van het gesteente tussen caverne en maaiveld kan de productieverbuizing losscheuren van het gesteente, verbuigen of afbreken. Diesel en pekel kan buitenlangs een losgescheurde verbuizing naar het oppervlak weglekken. Een verbogen of afgebroken productieverbuizing sluit beheersing van de pekeldruk en de daaraan gerelateerde bodemdalingssnelheid uit.
Ook kunnen, in tegenstelling tot de gangbare mening in sector, aardbevingen ontstaan.
Aardbevingen door zoutwinning leveren dezelfde schade op als die door gaswinning.

Het risico op instorten van cavernes groeit naarmate de breedte toeneemt en de onderlinge afstand afneemt. Cavernes, die zich, bedoeld of onbedoeld, invreten in meer vloeibare zoutlenzen, kunnen oncontroleerbaar snel groeien en samensmelten tot brede labyrinten, die vroeger of later in zullen storten.”

“Net als bij gaswinning kunnen onverwachte gebeurtenissen veelal niet met de Hand aan de Kraan beheerst worden. Na beëindiging van de winning reageert bodemdalingssnelheid helemaal niet meer op het dicht draaien van de kraan.”

Ir. Houtenbos doet de volgende aanbevelingen:”

  1. Herzie de oorzakelijke keten van delfstofwinning via bodemdaling, polderpeilaanpassing, vernatting/draagkrachtvermindering en verdroging/veenoxidatie tot zetting schade.
  2. Herzie instemming met bestaande winningsplannen in het licht van recente incidenten in Barradeel, Veendam, Winschoten en Twente. Vooral de breedte van en onderlinge afstand tussen cavernes lijkt een onderschatte risicofactor.
  3. Ontmoedig te optimistische risicomodellen ter verkrijging van instemming met winningsplannen. Onthoudt instemming met winningsplannen zonder verzekering tegen schade aan de leefomgeving. Als dit risico commercieel onverzekerbaar blijkt, is de voorgenomen winning kennelijk maatschappelijk onaanvaardbaar.
  4. Haal de regulering van wat er gemeten wort, hoe de metingen geïnterpreteerd en gerapporteerd worden en hoe de voorspelde ontwikkeling getoetst wordt tegen de metingen uit de exclusieve handen van de sector en leg deze terug in de handen van SodM. Eis dat SodM de regels insteekt op de behoeften van waterschappen, gemeentes, provincies, milieuorganisaties en lokale actiegroepen.
  5. Regel de generieke openbaarheid van alle informatie betreffende risico’s voor de leefomgeving.
  6. Keer de bewijslast voor schade door mijnbouw voor alle mijnbouwactiviteiten om.”

Lees voor meer informatie de volledig position paper van Ir. Houtenbos: Standpunten risico’s bodembeweging door zoutwinning .

Hieronder de toelichting van ir. Houtenbos.

 

Gemeente Midden-Groningen: Stoppen met de zoutwinning

12 september 2018 | Stop Zoutwinning

Wethouder Anja Woortman van de gemeente Midden-Groningen was een van de genodigden voor  het rondetafelgesprek over zoutwinning bij de vaste Kamercommissie voor Economische Zaken en Klimaat (EZK) op 12 september jl. Zij pleit voor het stopzetten van de zoutwinning in de Veenkoloniën: “De wetenschappelijke rapporten spreken elkaar ook tegen. Mensen ontlenen daar geen vertrouwen meer aan. Wij als Midden-Groningen zijn naast onze inwoners gaan staan en zeggen: stoppen met de zoutwinning.”

Gemeente Midden-Groningen

De recente calamiteit bij Nedmag in Tripscompagnie toont volgens de gemeente aan dat deze methode van zoutwinning onbeheersbaar is.

Er is sprake van versnelde bodemdaling maar er is niet bekend hoeveel extra bodemdaling er komt en ook niet wat het effect daarvan op woningen is. Wel wordt hierdoor al in 2018 de maximale 50 cm bodemdaling bereikt die volgens het huidige winningsplan toegestaan is.

Een aantal citaten uit de position paper die de gemeente Midden-Groningen voor het rondetafelgesprek heeft aangeleverd:

“De uitbreidingsplannen hebben meer nadelige gevolgen. Zo zal de waterhuishouding (grondwaterpeil en waterpeil) negatief worden beïnvloed en zijn er maatregelen nodig om de extra bodemdaling op te vangen (plaatsen stuwen en gemalen). De bevaarbaarheid van de toeristische vaarroute door Kiel-Windeweer kan bijvoorbeeld alleen worden gewaarborgd door de extra aanleg van twee sluizen. In deze vaarroute is in 2008 18 miljoen euro geïnvesteerd voor de aanleg en renovatie van bruggen en sluizen. Het dorp Kiel-Windeweer is aangemerkt als beschermd dorpsgezicht.

Het gebied waar Nedmag zout wint en winningsplannen heeft, ligt ingeklemd tussen en deels boven 3 gasvelden: het Groningenveld, het Annerveenveld en het (kleine) Kiel-Windeweerveld. De bodemdaling vereist peilaanpassingen door het waterschap. De inwoners vrezen dan ook dat zij bij schademeldingen van het kastje naar de muur worden gestuurd.

(De gemeente Midden-Groningen ondersteunt dan ook van harte de aanbeveling van SODM in de Staat van sector zout om de Tijdelijke commissie mijnbouwschade ook deze schades af te laten handelen en inwoners niet te belasten met de vraag van wie de veroorzaker is).”

“Nu het onderzoek naar de oorzaak en gevolgen van deze calamiteit nog niet is afgerond en risico’s daardoor niet uit te sluiten zijn, is de gemeente Midden-Groningen van mening dat zo lang risico’s onvoldoende in beeld zijn, uitbreiding van mijnbouwactiviteiten per direct een halt toe moeten worden geroepen.”

Hieronder de toelichting van wethouder Anja Woortman.

 

Wethouder Woortman over zoutwinning: ‘Verbaasd hoe weinig we weten over consequenties’

12 september 2018 | RTV Noord | Martijn Folkers

Wethouder Anja Woortman (PvdA) van de gemeente Midden-Groningen pleit voor het stopzetten van de zoutwinning in de Veenkoloniën.

Deze noodkreet spreekt ze woensdagmorgen uit tijdens het Ronde Tafelgesprek van de vaste Kamercommissie Economische Zaken en Klimaat in Den Haag. Volgens Woortman is er te weinig bekend over de gevolgen van zoutwinning op de lange termijn.
Lees verder …

Technische briefing SodM Tweede Kamer over Staat van de sector Zout

5 september 2018 | Stop Zoutwinning

Uit het door het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) uitgebrachte rapport Staat van de sector zout bleek dat de risico’s van zoutwinning groter zijn dan tot nu toe erkend werd.

Op 5 september 2018 was er een technische briefing van SodM over de Staat van de sector zout  voor de vaste Kamercommssie Economische Zaken en Klimaat (EZK).
Deelnemers: S.M. Beckerman (SP), R.A.A. Jetten (D66), T.M.T. van der Lee (GL), A.H. (Agnes) Mulder (CDA), F.P. Wassenberg.


Theodor Kockelkoren, de inspecteur-generaal van SodM, heeft bij de technische briefing gewezen op de risico’s op langere termijn, de wetenschap daarover staat volgens hem nog in de kinderschoenen. Zonder een beter begrip van deze risico’s vindt SodM het niet verstandig om steeds grotere cavernes te maken. Ook het relatief grote aantal putten en cavernes die niet meer gebruikt worden brengt volgens SodM veiligheids- en financiële risico’s voor de samenleving met zich mee.

De calamiteit bij de Nedmag-put in Tripscompagnie leidt tot versnelde en grotere bodemdaling. Volgens Kockelkoren brengt iedere lekkage van pekel en diesel uit de caverne het risico met zich mee dat deze lekkage zich een weg naar de bovengrond baant. Vervuiling van grondwater is daarom niet uit te sluiten.

Volgens hem is het inmiddels duidelijk dat ook na het stoppen van de zoutwinning risico’s aanwezig kunnen zijn en blijven en dat er ook decennia na beëindiging van gas- en zoutwinning nog schade kan ontstaan.

Zie voor meer informatie de volledige spreektekst van Theodor Kockelkoren voor de technische briefing aan de vaste Kamercommissie EZK.

KNMI erkent eindelijk dat zoutwinning ook aardbevingen veroorzaakt

3 september 2018 | Stop Zoutwinning
Uit buitenlandse publicaties bleek al langer dat zoutwinning aardbevingen kan veroorzaken. De meldingen over geluiden en trillingen van omwonenden van de zoutwinning bij Veendam werden tot voor kort echter niet serieus genomen.

MijnbouwOok voor de vele aardbevingen rond het zoutwinningsgebied van Nedmag bij Veendam werd geen verklaring gegeven. Wij denken dat eerdere plaatsing van betere meetapparatuur zou hebben aangetoond dat er veel vaker aardbevingen zijn geweest in de omgeving van de zoutwinningslocaties.

Eindelijk wordt nu ook door het KNMI erkend dat zoutwinning tot aardbevingen kan leiden. Volgens het KNMI zijn er op 19 november 2017 bij Winschoten vier bevingen gemeten, waarschijnlijk op ongeveer 400 meter diepte, dus nog dichter bij de oppervlakte dan de gasbevingen. Omdat er te weinig adequate meetapparatuur in die omgeving is geplaatst wordt die nu bijgeplaatst.

3 september 2018 | AD
Ook bevingen bij zoutwinning Groningen
Niet alleen de gaswinning veroorzaakt aardbevingen in Groningen. Ook zout kan de grond laten trillen. Op 19 november vorig jaar zijn er zeker vier bevingen achter elkaar geweest bij een zogeheten zoutcaverne in de buurt van Winschoten. Lees verder …

Persbericht: Uitbreiding zoutwinning Borgercompagnie is van tafel

22 augustus 2018 | Stop Zoutwinning

Naar aanleiding van bezwaren van onder andere Stichting Stop Zoutwinning, de gemeente Midden-Groningen en bewoners van Borgercompagnie heeft het Staatstoezicht op de Mijnen de Minister van Economische Zaken en Klimaat geadviseerd geen vergunning af te geven voor het boren van nieuwe putten voor zoutwinning door Nedmag.
Gevolg hiervan is dat Nedmag op dit moment haar locatie bij Borgercompagnie niet kan uitbreiden, en mogelijk helemaal geen magnesiumzout meer kan winnen.

Onbeheersbaar door totaal gebrek aan kennis en inzicht
Nedmag heeft op 20 april jongstleden een lekkage in haar cavernesysteem geconstateerd waarbij een onbekende hoeveelheid pekel en diesel weglekt. Dit lek kan niet gedicht worden en ook de oorzaak is vooralsnog onbekend.
Uit het advies van SodM aan het ministerie blijkt dat Nedmag de problemen met betrekking tot deze lekkage heeft gebagatelliseerd. “In feite erkent SodM dat Nedmag een totaal gebrek aan kennis van en inzicht in haar activiteiten in de ondergrond heeft en niets kan doen om de calamiteit op te lossen, behalve het grondwater monitoren met een paar simpele peilbuizen”, aldus Jean-Pierre Dessart, woordvoerder van Stichting Stop Zoutwinning. “Dit gebrek aan kennis is door onze Stichting uitgebreid naar voren gebracht in ons bezwaarschrift aan SodM.”
SodM constateert ook een levensgroot risico op herhaling van de lekkage. “Ook hier hebben wij al voor gewaarschuwd.”

Versnelde bodemdaling
Uit documenten die Stichting Stop Zoutwinning heeft ontvangen in de bezwaarprocedure bij SodM komt naar voren dat voor de komende twee jaar een bodemdaling van minimaal 25 cm. wordt verwacht. Dessart: “Ons is door Nedmag voorgehouden dat de gevolgen van de lekkage zeer beperkt zouden zijn. Er was sprake van versnelde bodemdaling. Nu komen we er bij toeval achter dat de bodem 10 keer zo hard gaat zakken. Wij hebben er geen woorden voor dat dit zogenaamd transparante bedrijf dit voor ons verzwijgt.“
De bestaande én de nieuwe, exorbitante, bodemdaling heeft grote gevolgen voor onze huizen, bedrijven en infrastructuur in het bodemdalingsgebied.

Ontstaan door breuken /aardbevingen?
Ook de oorzaak van de nog steeds voortdurende lekkage is nog steeds onbekend. “In dit gebied liggen ontzettend veel breuklijnen in de ondergrond, én is er sprake van aardbevingen. Het is niet uitgesloten dat deze lekkage ontstaan is door invloeden van breuken en aardbevingen. En wie zegt ons dat Nedmag geen aardbevingen veroorzaakt? Hun bewijs hiervoor is in elk geval weerlegd”, aldus Dessart.

Toekomstig magnesiumzoutwinning
In de regio rond Veendam vindt al jaren zogeheten gestapelde mijnbouw plaats. De combinatie van gaswinning, gasopslag en zoutwinning heeft al meerdere problemen veroorzaakt. “Dat deze calamiteit opgetreden is, is wat ons betreft een reden om de gehele magnesiumzoutwinning te beëindigen. Uitbreiding van de locatie in Borgercompagnie, alsmede een nieuwe locatie bij Kiel-Windeweer zijn wat ons betreft totaal onacceptabel en onverantwoord”, aldus Dessart. “Wij voelen ons in deze gesterkt door het advies van  het Staatstoezicht op de Mijnen, waarin wij expliciet in ons gelijk gesteld worden.”

Geen nieuwe putten en cavernes voor zoutwinning bij Veendam onder huidig winningsplan

22 augustus 2018 |SodM

“Zoutproducent Nedmag mag onder het huidige winningsplan geen nieuwe putten boren en nieuwe cavernes maken bij Veendam omdat er voorspeld wordt dat de maximale bodemdaling wordt overschreden. Als gevolg van een incident in april vindt er versnelde bodemdaling plaats waardoor de verwachting is dat die bodemdaling groter wordt dan in het geldende winningsplan is toegestaan. Daarmee kan er geen extra zout meer gewonnen worden. Niet uit het grote cavernestelsel, niet uit de andere putten en niet op de geplande locatie van de putten VE-5 en VE-6. Als Nedmag deze putten toch wil boren dan is daarvoor een nieuw en goedgekeurd winningsplan nodig. Dat staat in het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) van 13 juli 2018 als antwoord op een vraag om advies van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.” Lees verder…

 

Onderzoek naar lek in zoutveld Tripscompagnie in najaar afgerond

21 augustus 2018 | Dagblad van het Noorden

Over enkele weken moet duidelijk zijn wat het lek op 1800 meter diepte heeft veroorzaakt in het zoutveld van Nedmag bij Tripscompagnie.

Als gevolg van het lek moest de zoutwinner in april het veld sluiten. Door het lek kwam pekelwater en diesel vrij. In antwoord op Kamervragen van William Moorlag (PvdA) laat minister Wiebes weten dat het onderzoek naar de oorzaak en de gevolgen van de lekkage naar verwachting in het najaar gereed zal zijn.” Lees verder…

Vreedzaam stilteprotest bij inloopbijeenkomt Nedmag

14 juni 2018 | Stop Zoutwinning

Stichting Stop Zoutwinning heeft woensdag 13 juni jl. meegedaan aan een actie van mensen uit Borgercompagnie die schade en hinder ondervinden van de zoutwinning door Nedmag.

Inwoners van Borgercompagnie proberen Nedmag al geruime tijd over te halen om een andere manier te kiezen voor de communicatie met omwonenden van de zoutwinlocatie in Borgercompagnie.


Zij willen een gezamenlijke bijeenkomst waarbij iedereen hetzelfde verhaal te horen krijgt. Nedmag blijft dit echter weigeren en blijft vasthouden aan inloopavonden met informatiestands en individuele verhalen van Nedmagmedewerkers.
Volgens een van de organisatoren, Jakoba Gräper, ontstaat daardoor verwarring omdat je nooit weet wat er precies door de verschillende mensen van Nedmag gezegd is.

Daarom hebben meer dan 50 omwonenden, betrokkenen, gemeenteraadsleden van Midden-Groningen en Veendam en een van de Groninger statenleden het laatste kwartier van de inloopbijeenkomst van Nedmag gebruikt voor een stil protest. Zonder iets te zeggen hebben zij een kwartier staan wachten tot Nedmagdirecteur Bert Jan Bruning het woord tot hen zou richten. Die koos er helaas voor om hen te negeren en de zaal te verlaten.