Categoriearchief: Veiligheid

Geen nieuwe cavernes zolang niet aantoonbaar veilig te verlaten

3 mei 2019 | Stop Zoutwinning

Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseert om geen nieuwe cavernes aan te leggen bij Heiligerlee, zolang AkzoNobel niet weet hoe ze veilig te verlaten zijn.

De calamiteit bij Nedmag op 20 april 2018 heeft geleid tot nieuwe inzichten over de lange termijnstabilisatie op hoge druk. Men dacht dat dit veilig was maar hierdoor bleek dat een plotselinge doorbraak uit het dak van de caverne mogelijk is. Volgens SodM is er een situatie ontstaan waarvan men niet weet hoe men daar op de lange termijn mee om moet gaan.

De grote zoutcavernes zoals die zijn ontwikkeld bij Heiligerlee kunnen tot onwenselijke en potentieel gevaarlijke situaties leiden. De cavernes moeten mogelijk voor zeer lange termijn bewaakt blijven.

SodM stelt dat het niet verantwoord is om extra cavernes te laten ontstaan zolang er geen strategie is voor het veilig en zonder schade verlaten van de cavernes.

Daarom adviseert SodM aan de minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) om in te grijpen, het huidige winningsplan aan te passen en AkzoNobel geen uitbreiding toe te staan.

Het is goed dat SodM aan de minister van EZK adviseert om in te grijpen maar we vinden het verontrustend dat dit nu pas gebeurt. Wat betekent dit voor andere zoutwinlocaties en andere winningsplannen? Bijvoorbeeld van Nedmag? We gaan het SodM zeker vragen!

En waarom meldt SodM dit niet  in de nieuwsrubriek op de SodM-website? De grote calamiteit bij Nedmag van 20 april 2018 werd daar ook niet gemeld. Waarom niet? Voor meer transparantie is dat toch zeker noodzakelijk.

Zie ook

 

Oordeel SodM over Nedmag-rapport calamiteit 2018

19 april 2019 | Stop Zoutwinning

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft gereageerd op het eindrapport van Nedmag over lekkage van pekel en hoogstwaarschijnlijk ook diesel door het dak van een zoutcaverne bij Veendam. SodM deelt de conclusies over de waarschijnlijke oorzaak. We hebben dus nog steeds geen zekerheid over de oorzaak. Dat stelt ons niet bepaald gerust.

Dieselolie weggelekt?
Een van de gevolgen van de lekkage is een kans op verontreiniging van de ondiepe ondergrond.
De vloeistof die gelekt is uit het cavernestelsel bestaat grotendeels uit pekel maar er kan ook dieselolie meegelekt zijn omdat er een grote hoeveelheid dieselolie in het cavernestelsel zit, ca. 45 miljoen liter, dat is nog 5 miljoen meer dan eerder werd vermeld. Zowel Nedmag als SodM weten niet waar deze enorme hoeveelheid diesel zich exact bevindt.

Risico’s voor mens en milieu
Volgens Nedmag is bij de lekkage geen gevaar opgetreden voor mens en milieu maar SodM denkt daar toch anders over. Hoewel SodM de kans klein acht dat grond- en oppervlaktewater door pekel of dieselolie vervuild worden, kunnen de gevolgen in het geval van een eventuele vervuiling wel groot zijn. Vanwege de grote onzekerheden in de berekeningen van de scheur en de eigenschappen van de ondergrond vindt SodM het belangrijk om voorzichtig te zijn.

Nedmag heeft nog steeds onvoldoende kennis
SodM is van mening dat Nedmag meer kennis had kunnen (en moeten) ontwikkelen om de situatie beter te begrijpen en onder controle te hebben. SodM is daarom ook van mening dat mocht Nedmag in de toekomst verder willen opereren ze deze kennis moet vergaren.

Snellere en grotere bodemdaling
Ook een punt van zorg is dat de beheersmaatregelen tot een veel snellere en grotere bodemdaling van 76 cm leiden in plaats van de toegestane 50 cm.
Het waterschap Hunze en Aa’s heeft maatregelen genomen om de effecten van een bodemdaling van 69 cm aan te kunnen. Deze maatregelen zullen nu uitgebreid moeten worden. Het is maar de vraag of dat nog haalbaar is.

Zie ook

Eerdere berichten

Uitslag stemming moties zoutwinningsdebat Tweede Kamer 10 april 2019

16 april 2016 | Stop Zoutwinning

De Tweede Kamer heeft op 16 april 2019 gestemd over de moties die ingediend zijn bij het dertigledendebat over problemen met zoutwinning in Groningen.

Van de 5 ingediende moties zijn er 3 door de Tweede Kamer verworpen. Dat vinden wij bijzonder teleurstellend.
Er zijn gelukkig ook 2 belangrijke moties aangenomen:

  • De motie van Tom van der Lee (32848-186), medeondertekend door Sandra Beckerman (SP) en Frank Wassenberg (PvdD).
    Hierin verzoekt hij de regering om eerst te onderzoeken wat de cumulatieve effecten van mijnbouwactiviteiten in de regio zijn voordat een besluit wordt genomen over het winningsplan 2018 van Nedmag.
  • De motie van Frank Wassenberg (32848-184), medeondertekend door Sandra Beckerman (SP), Alexander Kops (PVV), Tom van der Lee (GL).
    Hierin verzoekt hij de regering geen zoutwinning toe te staan als deze niet veilig, verantwoord en toekomstbestendig is.

Ingediende moties

Zie ook

Zoutwinningsdebat Tweede Kamer 10 april 2019

10 april 2019 | Stop Zoutwinning

Stichting Stop Zoutwinning deelt kennis en onderzoeksresultaten met politici en lokale bestuurders. Dat dit goed werkt is merkbaar aan de vragen die zij stellen en de moties die zij indienen. Een goed voorbeeld daarvan is het zoutwinningsdebat van de Tweede Kamer van 10 april jl. , deze keer met extra aandacht voor de risico’s van gestapelde mijnbouw.

Er zijn hele goede vragen aan minister Wiebes gesteld en, voor ons, belangrijke moties ingediend.  Een aantal Tweede Kamerleden zet zich onvermoeibaar in voor de mijnbouwgedupeerden, daar zijn we erg blij mee.

Heel kort samengevat komt het er op neer dat ook Tweede Kamerleden vinden dat er meer, en onafhankelijk, onderzoek nodig is en dat de zoutwinning niet zou mogen worden uitgebreid voordat uit die onderzoeksresultaten blijkt dat het veilig en verantwoord kan en toekomstbestendig is.

Schade moet zoveel mogelijk worden voorkomen en de schade-afhandeling moet worden verbeterd. Op de vraag of er wel voldoende, en de juiste, meetapparatuur geplaatst is om alle gevolgen te kunnen vaststellen geeft minister Wiebes een ontwijkend antwoord. Daar moet dus nog over worden doorgevraagd.
De Kamer stemt op 16 april 2019 over de ingediende moties.

Op de website van de Tweede Kamer kunt u het volledige verslag van het zouwinningsdebat van 10 april 2019 lezen.

Debat gemist?

Ingediende moties

Grenzen van het toelaatbare bereikt

15 maart 2019 | Stop Zoutwinning

  • Angst, ongerustheid en zorgen onder de omwonenden
    Over onze veiligheid, gezondheidsrisico’s en de waardedaling van onze bezittingen en daarmee onze pensioenvoorziening. Over het niet verzekerd zijn van onze inboedel omdat aardbevingsschade door verzekeraars niet vergoed wordt. Over de leefbaarheid en de toekomst van onze regio.
    Door het verlies van vertrouwen in de overheid die ons hoort te beschermen maar dat niet doet.Stil protest bij magnesiumdagen Veendam 2017 - Impressie
  • Tweespalt in gemeenschappen
    De lobby- en sponsoractiviteiten van NAM en Nedmag en de zwijgplicht bij erkenning van schade die aan gedupeerden lijkt te worden opgelegd, leiden tot tweespalt in gemeenschappen en het uit elkaar spelen van lokale bestuurders.
  • Permanente overlast
    Door laag frequent geluid en zeer zware geluidsoverlast bij het boren van de putten, bij onderhoud en bij aanpassingen. Niet eenmalig maar terugkerend, maandenlang, 24 uur per dag, 7 dagen in de week. Steeds opnieuw, voor elk nieuw boorgat én elke keer dat er onderhoud en aanpassingen gedaan worden, ook dit kan maanden duren.
    Woon- en leefklimaat geruïneerd. Mensen worden er letterlijk ziek van.
  • Afnemend vertrouwen in de overheid en de rechtstaat
    Zowel landelijke als lokale overheden hebben financiële belangen in mijnbouwbedrijven en hebben plaatsing van voldoende en betere meetapparatuur tegengehouden. Daardoor is het voor gedupeerden veel moeilijker om de schade-oorzaken aan te kunnen tonen bij de rechter. Het aan de Tweede Kamer toegezegde juridische ondersteuningsfonds voor de gedupeerden is door de minister van EZK tegengehouden.Mijnbouwers traineren de erkenning en vergoeding van schade en wentelen kosten af op burgers. De overheid laat hen daar mee wegkomen.Onze overheid behoort ervoor te zorgen dat schade zoveel mogelijk wordt voorkómen maar doet alsof dat niet zo is en praat alleen over schadeherstel. Net alsof het normaal is dat die schade veroorzaakt wordt. Dat is het natuurlijk niet! Dat is misleidend, net als  het gebruik van de term “ruimhartig”. Niet alle schade wordt vergoed terwijl dat wel verplicht is. Wat is daar ruimhartig aan? Niets!

    Bij de uitbreiding van de gaswinning in Noord-Drenthe  neemt voor ons het risico op (nog meer) schade toe en daarmee ook de onveiligheid en de ongerustheid.

Dit heeft de grenzen van het toelaatbare al lang bereikt.

Ook nog uitbreiding van zoutwinning in onze regio toestaan is onverantwoord. Als dit zo doorgaat komt het vertrouwen in de overheid nooit meer terug.

Onverantwoorde water risico’s

15 maart 2019 | Stop Zoutwinning

Waterbeheer

  • Het waterbeheer is in het Noorden door de gas- en zoutwinning zo complex geworden dat die onbeheersbaar (en onbetaalbaar) lijkt te zijn geworden.
    Effectief waterbeheer is wel noodzakelijk voor het voorkomen van (verdere) schade aan huizen en voor de landbouw.
  • Het is maar de vraag of in mijnbouwgebieden adequaat waterbeheer überhaupt nog mogelijk is zonder dat dit schade oplevert voor een of meer van de betrokken partijen.
  • Bewoners draaien op voor extra kosten terwijl die door de mijnbouwers zouden moeten worden betaald.

 

Dreigend tekort aan (schoon) water

  • De vele incidenten laten zien dat grondwaterverontreiniging niet uit te sluiten is; sommige verontreinigingen kunnen grondwater voorgoed onbruikbaar maken voor drinkwater- en voedselproductie.
  • De gevolgen van klimaatverandering blijken veel ernstiger te zijn dan men dacht en er moeten veel eerder maatregelen worden getroffen. Dit inzicht is vrij recent. Dit betekent dat veel plannen en besluiten nog moeten worden aangepast.
    Onlangs bleek ook nog eens dat ons water veel ernstiger vervuild is dan men aannam.
  • Er dreigt een tekort aan water en(nog meer) vervuiling van water dat o.a. voor drinkwatervoorziening, land- en tuinbouw en de voedselindustrie nodig is.
    De kans is erg groot dat de overheid dit te optimistisch ingeschat heeft en dat er meer waterwingebieden en waterbeschermingsgebieden moeten komen dan er nu gepland zijn.
  • Uitbreiding van mijnbouw in de buurt van waterwingebieden en waterbeschermingsgebieden is daarom veel te riskant. De beschermde zones rond waterbeschermingsgebieden moeten bovendien veel groter worden.
  • Ook industrieel grootverbruik van water moet worden beperkt, zeker voor maken van producten zonder maatschappelijk belang.
  • Drinkwater is een eerste levensbehoefte. Land- en tuinbouw zijn essentieel voor onze voedselvoorziening. Daarvoor is voldoende en schoon water nodig. Het is onverantwoord om daar zoveel risico’s mee te nemen!

 

Foute KNMI-metingen

21 februari 2019 | Stop Zoutwinning

80 van de 98 versnellingsmeters van het meetnetwerk van het KNMI waren jarenlang verkeerd afgesteld, vanaf het moment dat ze in 2014 geïnstalleerd werden tot in december 2018. Het KNMI wist dit al in augustus 2018 maar maakte dit pas op 21 februari 2019 bekend.

De ruwe gegevens van deze meters zijn op zich niet fout, maar zijn verkeerd “geïnterpreteerd”. Daardoor zijn voor allerlei onderzoeken, modellen en beslissingen verkeerde cijfers gebruikt. Dit geldt o.a. voor het Gevaar- en Risicomodel (HRA) en de Seismische Risicokaart. Omdat deze gegevens de basis vormen voor allerlei veiligheidsbeoordelingen en risicoberekeningen, moeten al deze informatie en de daarop gebaseerde beslissingen opnieuw worden bekeken. Deze gegevens worden ook gebruikt om te bepalen welke schade onder de omgekeerde bewijslast valt die geldt voor gaswinning uit het Groningenveld. Ook publicaties daarover moeten worden aangepast.

Het KNMI meet aardbevingen met een netwerk van seismometers en grondversnellingsmeters. Het netwerk van grondversnellingsmeters levert extra informatie over de intensiteit van een beving aan het aardoppervlak. Grondversnelling is een maat voor de intensiteit van een beving. Magnitude daarentegen is een maat voor de kracht van een beving en wordt met seismometers bepaald. Voor de intensiteit aan het oppervlak zijn onder andere de diepte van de beving en de samenstelling van de ondiepe ondergrond van belang.

Het KNMI geeft aan dat er geen sprake is geweest van onjuiste meldingen van opgetreden aardbevingen, niet in aantal, tijdstip, locatie of magnitude. Het betreft een meetfout in de versnellingsdata. Informatie over de grondversnelling heeft betrekking op de intensiteit van een beving aan het aardoppervlak. De oorspronkelijke, correcte, meetgegevens zijn niet verloren gegaan.

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) laat een onafhankelijke audit op de meetdata van het KNMI uitvoeren. Hierbij zal worden gekeken naar de data van alle versnellingsmeters, dus niet alleen naar de verkeerd afgestelde meters.

Deze meetgegevens worden gebruikt voor het inschatten van seismische risico’s en om schade-oorzaken te achterhalen en zijn daarom ook erg belangrijk voor de bewoners van de regio waar zowel gas- als zoutwinning plaatsheeft of gepland is.

Zie ook

Scherper toezicht op zoutwinningsbedrijven (waaronder Frisia in Harlingen) vanwege omgang met diesel

19 februari 2019 | Leeuwarder Courant | Saskia van Westhreenen

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) verscherpt het toezicht op de drie zoutwinningsbedrijven in Nederland. Frisia in Harlingen is daar één van.

De drie gaan onvoorzichtig om met het gebruik van diesel in zoutwinningsputten. Bij zoutwinning wordt dieselolie als een dunne deken over de zoutput gelegd. Het gebruik ervan moet in kaart worden gebracht volgens strenge Europese regels, maar dat gebeurt niet.

De bedrijven hangt een dwangsom boven het hoofd. Een rapport rept van ,,een potentieel ernstige bedreiging voor mens en milieu’’.
Lees verder…

Ernstige overtreding door Nedmag en Nouryon

16 februari 2019 | Stop Zoutwinning

Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft een ernstige overtreding geconstateerd bij Nedmag en Nouryon.

Nedmag en Nouryon (vh AkzoNobel) blijken al jarenlang niet te voldoen aan de wettelijke regels voor het gebruik van chemicaliën bij de mijnbouw. Dit blijkt uit een onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RiVM), het rapport spreekt van een “een potentieel ernstige bedreiging voor mens en milieu”.

Nedmag-directeur Brüning noemt dit een “administratieve omissie”.
SodM vindt het echter een voldoende ernstige overtreding om een handhavingstraject te starten. Wij maken ons nog ongeruster dan we al waren over de praktijken van Nedmag:

  • Nedmag houdt zich niet aan de wet.
  • Nedmag gebruikt dieselolie voor een toepassing die niet door de leverancier is goedgekeurd, sterker nog, de leverancier ontraadt het gebruik voor alle niet door haar goedgekeurde toepassingen.
  • Nedmag ontwijkt hiermee ook de verplichte transparantie over de risico’s voor mens en milieu.

Dieselolie wordt gebruikt om het dak van de zoutcaverne te beschermen tegen instorting. Het gebruik van dit soort giftige stoffen behoort te worden aangemeld bij REACH. Nedmag en Nouryon hebben dit niet gedaan, daarmee voldoen zij niet aan de Mijnbouwregeling en REACH. Daardoor zijn de risico’s voor mens en milieu niet voor iedereen inzichtelijk.

De leverancier van de dieselolie heeft beschreven waarvoor de dieselolie veilig kan worden gebruikt. Gebruik in de zoutwinning, als oliedeken om te voorkomen dat het dak van de zoutcaverne oplost is daar niet bij.
Gebruik voor alle andere toepassingen dan de toegestane wordt door de leverancier afgeraden.

Het  is hierdoor niet voldoende inzichtelijk in hoeverre het gebruik risico’s oplevert en welke risicobeheersmaatregelen nodig zijn. Staatstoezicht op de Mijnen heeft de bedrijven tot maandag de tijd gegeven om een zienswijze in te dienen. Als ze in gebreke blijven gaat SodM over tot handhaving.

Wij constateren dat Nedmag aan geen enkele van de voorwaarden van REACH voldoet. Ze hebben onder REACH geen toestemming voor het gebruik van diesel en hebben ook niets geregistreerd. Volgens de geldende regels moet Nedmag ook actief het gebruik van diesel in de ondergrond terugdringen. Uit hun nieuwe winningsplan blijkt dat zij dit geenszins van plan zijn, integendeel. De komende jaren wil Nedmag weer miljoenen liters diesel de grond in pompen waarvan slechts een fractie teruggewonnen kan worden. De rest blijft voor eeuwig in de ondergrond achter, tot het weer gaat lekken – en dan kan het ons drinkwater in gevaar brengen.


REACH is een systeem voor registratie, evaluatie en toelating van chemische stoffen die in de Europese Unie geproduceerd of geïmporteerd worden. De naam ‘REACH’ betekent Registration, Evaluation, Authorization and restriction of CHemicals. De regelgeving (Verordening nr. 1907/2006) hierover dateert van 18 december 2006, en is vanaf 1 juni 2007 van kracht geworden.

Het doel van het REACH-systeem is het beheersen van de risico’s van chemische stoffen, zoals de risico’s op giframpen, brand en explosies, gezondheidsschade bij werknemers en consumenten, en schade aan het milieu.

Volgens het REACH-systeem zouden alle stoffen die in de Europese Unie in gebruik zijn of in gebruik worden genomen als volgt behandeld moeten worden:

      • inventariseren via een verplichte registratie van de producent of importeur;
      • evalueren voor wat betreft hun risico’s voor mens en milieu;
      • en op basis daarvan al dan niet toelating te geven (autorisatie) om de stoffen te gebruiken.
      • waar mogelijk het gebruik van gevaarlijke chemische stoffen terugdringen.

Dwangsom mogelijk voor Nouryon door gebruik diesel bij zoutwinning Twente

15 februari 2019 | rtv Oost | Mirjam Haven

Zoutwinningsbedrijf Nouryon, het voormalige AkzoNobel, riskeert een dwangsom door het gebruik van dieselolie bij zoutwinning. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft het RIVM laten onderzoeken of de zoutbedrijven in Nederland de risico’s van het gebruik van diesel in de diepe ondergrond voldoende in kaart hebben gebracht. Dit is niet het geval, daarom begint het SodM met een handhavingstraject.
Lees verder…